Máy tính, điện thoại thông minh (smartphone), tivi đã là những công cụ không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên nếu không tỉnh táo, bất kỳ ai cũng rất dễ chìm đắm vào cái màn hình bé nhỏ và bỏ bê những việc khác. Không chỉ vậy, nhiều nghiên cứu cho thấy màn hình điện tử phát ra ánh sáng gây tổn thương đáy mắt, rối loạn nhịp sinh học, tăng nguy cơ bệnh tim mạch v.v. Thế hệ trẻ ngày nay được tiếp xúc với smartphone, tivi, máy tính ngay từ khi còn nhỏ, nên những tổn thương đối với đôi mắt sẽ càng nặng nề hơn.

Hội chứng thị giác màn hình

Sau cả ngày ngồi trước máy tính, bạn sẽ thấy mắt mờ đi, hoặc mắt hay bị khô, bị mỏi, đỏ rát sau nhiều giờ đồng hồ dùng smartphone. Một số người có thể cảm thấy đau đầu chỉ sau vài tiếng ngồi trước màn hình.

Các biểu hiện trên được gộp chung thành một hội chứng gọi là hội chứng thị giác màn hình. Hội chứng này xảy ra khi người dùng nhìn vào màn hình điện tử liên tục trong thời gian dài, nó phổ biến đến mức nhiều người coi là bình thường.

Nếu bạn dành thời gian để đôi mắt được thư giãn và nghỉ ngơi, hội chứng thị giác màn hình sẽ nhanh chóng biến mất. Trái lại tình trạng này sẽ có thể trở thành mãn tính.

Ánh sáng xanh gây tổn thương mắt vĩnh viễn

Nếu như hội chứng thị giác màn hình sẽ biến mất sau khi mắt được nghỉ ngơi, thì ánh sáng xanh gây nên thương tổn vĩnh viễn đối với đôi mắt.

Ánh sáng xanh không phải là phát minh mới của khoa học. Từ thời xa xưa, tổ tiên chúng ta đã tiếp xúc với ánh sáng xanh từ ánh nắng mặt trời tự nhiên. Nhưng điều khiến nhiều bác sỹ nhãn khoa lo ngại là khoảng cách từ đôi mắt đến màn hình quá gần, và lượng ánh sáng xanh mắt chúng ta tiếp xúc hàng ngày thông qua các loại màn hình điện tử ngày càng nhiều.

Ánh sáng xanh là ánh sáng có năng lượng lớn nhất trong số các ánh sáng nhìn thấy được. Do đó chúng có thể đâm xuyên qua các lớp lọc ánh sáng tự nhiên của nhãn cầu để đến đáy mắt và gây tổn thương võng mạc.

Khác với hội chứng thị giác màn hình, tổn thương do ánh sáng xanh gây ra là vĩnh viễn và sẽ tích lũy dần theo thời gian, cuối cùng có thể gây các bệnh mắt, đặc biệt là bệnh thoái hóa điểm vàng, một nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa.

Nếu như trước đây, tình trạng thoái hóa điểm vàng thường xảy ra ở người già do quá trình lão hóa thì nay căn bệnh đang dần trẻ hóa. Nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy ánh sáng xanh là một tác nhân thúc đẩy bệnh.

Đôi mắt của trẻ em đặc biệt dễ bị tổn thương hơn. Một phần vì trẻ rất dễ mải mê cả ngày trước màn hình điện thoại hay tivi nếu không có sự giám sát của người lớn. Đáng lo ngại hơn, mắt trẻ nhỏ vẫn còn đang phát triển và không có các sắc tố bảo vệ để giúp đôi mắt lọc ánh sáng xanh.

Rối loạn nhịp sinh học của cơ thể

Ánh sáng xanh không chỉ ảnh hưởng đến mắt mà còn làm xáo trộn nặng nề nhịp sinh học của con người, ảnh hưởng đến tinh thần và giấc ngủ, gây khó ngủ mất ngủ, căng thẳng. Một số nghiên cứu còn cho thấy tiếp xúc ánh sáng vào buổi tối góp phần gây nên những căn bệnh hiện đại như ung thư, tiểu đường, bệnh tim, béo phì.

Biện pháp khắc phục

Biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất là hạn chế tối đa việc nhìn vào màn hình điện tử. Ánh sáng xanh làm rối loạn nhịp sinh học nặng nề, do vậy trong vòng 2-3 tiếng trước khi ngủ, thay vì sử dụng điện thoại, xem tivi, bạn có thể nghe radio, nghe nhạc, đọc sách báo, đi dạo, tán gẫu. Bên cạnh đó một số biện pháp dưới đây cũng sẽ giúp bạn giảm thiểu được tác dụng phụ của các loại màn hình điện tử.

Chiến lược sử dụng thông minh

Các chuyên gia khuyến cáo người sử dụng màn hình điện tử tuân theo nguyên tắc 20-20-20. Đó là cho đôi mắt nghỉ sau mỗi 20 phút, trong vòng 20s, và nhìn vật cách xa ít nhất 20 bàn chân (khoảng 6m). Bạn có thể nhìn qua cửa số hoặc nhìn quanh căn phòng.

Môt động tác đơn giản nữa là chớp mắt. Thông thường do người sử dụng quá tập trung, nên "quên" chớp mắt - một động tác bôi trơn cho đôi mắt, hậu quả là gây mờ mắt, kích thích, đỏ mắt, đau mắt. Chịu khó nhớ chớp mắt thường xuyên hơn sẽ giúp bạn loại bỏ được các khó chịu này.

Sử dụng ứng dụng giảm ánh sáng xanh

Có một số ứng dụng có thể giúp bạn giảm lượng ánh sáng xanh nguy hại phát ra từ màn điện tử. Chẳng hạn như ứng dụng flux đã có trên Window, ios, android. Bạn cũng có thể sử dụng chế độ Nightshift trên Iphone.

Sử dụng kính lọc ánh sáng xanh

Những người thường xuyên phải ngồi trước màn hình có thể sử dụng kính lọc ánh sáng xanh hoặc màn hình lọc ánh sáng xanh để lọc bớt lượng ánh sáng xanh nguy hiểm. Đặc biệt trẻ nhỏ là đối tượng có nguy cơ tổn thương nặng nhất, do vậy nên được trang bị kính lọc.