Chào mừng bạn đến với Sott.net
Thứ hai, 25 Tháng ba 2019
Thế Giới Cho Những Người Suy Nghĩ

Biến Đổi Trái Đất
Bản đồ


Cloud Precipitation

Lũ lụt lịch sử ở vùng Trung Tây Hoa Kỳ: Ít nhất 74 thành phố ban bố tình trạng khẩn cấp

A semi truck and trailer are swept off the road by floodwaters in Arlington, Nebraska
© Ryan Soderlin/AP
Khu vực Trung Tây nước Mỹ đang trải qua đợt lũ lụt lịch sử, khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và ít nhất 74 thành phố phải ban bố tình trạng khẩn cấp.

Theo CNN, 4 người thiệt mạng, bao gồm 3 nạn nhân ở bang Nebraska và 1 người ở bang Iowa. Tình trạng lũ lụt tại khu vực Trung Tây đã trở nên nghiêm trọng sau khi "bão bom" đổ bộ khu vực này hồi tuần trước.

"Bão bom" là hiện tượng thời tiết nguy hiểm bởi đây là cơn bão cuối mùa đông kèm theo gió mạnh và lượng băng tuyết khổng lồ. Sau khi cơn bão đi qua, lượng băng tuyết này sẽ tan chảy khiến mực nước các sông liên tiếp dâng cao, gây ngập úng trên diện rộng.

Theo dự báo của các chuyên gia khí tượng, trong tuần này, mực nước tại các sông ở bang Iowa và Mississippi có thể sẽ đạt mức đỉnh và hơn 8 triệu người dân tại 14 bang có thể sẽ nằm trong khu vực bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.

Tornado1

Siêu bão tàn phá gần như hoàn toàn thành phố ở Mozambique, có thể hơn 1000 người thiệt mạng

An aerial shot of Beira made available by the International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies
© Caroline Haga/AP
Ảnh chụp Beira từ trên không hôm 18/3
CNN đưa tin, lốc xoáy đã tấn công vào quốc gia đông nam châu Phi với sức gió 175 km/h vào nửa đêm 14/3, gây tàn phá trên diện rộng trước khi di chuyển tới Zimbabwe và Malawi.

Phát biểu trên đài phát thanh quốc gia hôm 18/3, Tổng thống Mozambique Filipe Nyusi cảnh báo trong khi số người thiệt mạng chính thức là 84 người, "mọi dấu hiệu cho thấy con số tử vong có lên tới hơn 1.000".

Ông Nyusi miêu tả đã nhìn thấy "các thi thể nổi trên mặt nước" sau khi hai dòng sông bị vỡ bờ, cuốn trôi toàn bộ làng mạc và khiến những người khác bị cô lập. "Đây thực sự là một thảm họa nhân đạo lớn", Tổng thống Mozambique nhận định.

Nếu như số người thiệt mạng theo ước tính của ông Nyusi được xác nhận, lốc xoáy Idai sẽ là trận lốc xoáy nhiệt đới chết chóc nhất từng tấn công vào phía nam châu Phi.

Bizarro Earth

Lũ quét ở Papua, Indonesia khiến ít nhất 63 người thiệt mạng

Flash floods in Sentani, Papua, Indonesia, left debris and mud around a helicopter on Sunday.
© Gusti Tanati/Antara Foto
Lũ quét xảy ra ở Sentani, gần thủ phủ Jayapura của tỉnh Papua, phía đông Indonesia sau những trận mưa lớn và lở đất hôm 16/3, theo AFP. Ít nhất 50 người thiệt mạng, hàng chục người mất tích, gần 60 người bị thương và hàng chục ngôi nhà bị nước lũ tàn phá.

Tuy nhiên, hãng thông tấn Xinhua của Trung Quốc cho biết ít nhất 63 người thiệt mạng trong thảm họa.

"Thương vong và tác động của thảm họa có thể sẽ tăng lên khi các đội cứu hộ và tìm kiếm đang tiếp cận những khu vực bị ảnh hưởng khác", người phát ngôn cơ quan thảm họa quốc gia Indonesia Sutopo Purwo Nugroho cho biết. "Lũ quét nhiều khả năng do lở đất gây ra".

Nước đã rút nhưng lực lượng cứu hộ đang cố gắng sơ tán người dân khỏi những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề. "Không phải tất cả những khu vực bị ảnh hưởng đều đã được tiếp cận do cây đổ, đá, bùn lầy và các vật liệu khác", Sutopo cho hay.

Snowflake Cold

Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT - 2/2019: Thời tiết Cực đoan, Chấn động Hành tinh, Cầu lửa từ Thiên thạch

recordsnow2
Tháng 2/2019 lại là một tháng nữa với đầy các hiện tượng thời tiết cực đoan, lũ lụt kỷ lục và những trận tuyết rơi không thể tin nổi.

Trong khi giới truyền thông tập trung vào và thổi phồng lên một vài sự kiện nóng kỷ lục trong tháng 2, họ khá là kín tiếng về những sự kiện lạnh kỷ lục, và tiếp tục bỏ qua thực tế về xu hướng suy giảm nhiệt độ trên khắp thế giới, đặc biệt là ở bắc bán cầu. Thông qua đó, họ đánh lạc hướng công chúng khỏi điều thực sự quan trọng: khả năng nghiêm trọng về một thời kỳ băng hà mới có thể xảy ra khi chúng ta bước vào giai đoạn cực tiểu của hoạt động mặt trời mà các tác động của nó đang được cảm nhận bởi hàng triệu người.

Những sự kiện mưa lũ gây tàn phá nặng nề nhất trong tháng trước xảy ra ở vùng Trung Đông: Iraq, Iran, Ả rập Xê út, Pakistan và Jordan chứng kiến những cơn lũ khủng khiếp càn quét trên sa mạc. Ở nơi khác, một trận lũ quét chưa từng có nhấn chìm vùng đất khô hạn nhất thế giới: sa mạc Atacama ở Chile. Một lần nữa, kỷ lục lạnh giá và tuyết rơi lại bị phá. Sự hỗn loạn và tình trạng mất điện diễn ra tại Cộng hòa Czech, hàng chục chuyến bay bị hủy ở bắc Ấn Độ, và tuyết rơi kỷ lục chặn các con đường tại Pakistan.

Hoa Kỳ chịu ảnh hưởng tồi tệ nhất của cái lạnh trong tháng này. Từ tuyết rơi dày ở Seattle cho đến nhiệt độ bất thường tại New Mexico và Las Vegas, và một trận "bão bom" tấn công các bang phía đông khiến 550.000 người mất điện. Cuối cùng, cầu lửa từ thiên thạch một lần nữa xuất hiện trên các trang nhất của báo chí trong tháng 2, với sự kiện thiên thạch nổ tung trên bầu trời Cuba làm vỡ kính nhà cửa ở dưới.

Tất cả những thứ đó, và nhiều hơn nữa, trong video Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT tháng này...


Question

Bí ẩn xác cá voi khổng lồ xuất hiện giữa rừng rậm Amazon, Brazil

dead whale in Amazon forest
Xác một con cá voi lưng gù dài chừng 11m, nặng khoảng 10 tấn, vừa được tìm thấy hôm 22/2 trong khu rừng rậm Amazon, thuộc địa phận đảo Marajo ngoài khơi Araruna.

Các chuyên gia Brazil thấy bối rối và khó hiểu khi xác loài sinh vật khổng lồ này lại xuất hiện ở nơi cách xa với môi trường sống tự nhiên vốn dĩ của nó. Hiện cả nhóm đang tìm hiểu nguyên nhân làm thế nào cái xác có thể trôi dạt tới khu vực cách bờ biển tới 15m.

Theo giả thiết ban đầu, nhóm các chuyên gia đến từ cơ quan môi trường SEMA cho rằng, sinh vật này đã chết trước đó ở biển, sau đó nhờ thủy triều dâng cao khiến cái xác trôi dạt vào sâu trong bờ.


Nhận xét: Thủy triều phải dâng cao đến mức nào để đưa một con cá voi to như vậy vào giữa rừng? Nếu có, tại sao dân địa phương không thuật lại mà phải đợi các "chuyên gia" phỏng đoán?


Bizarro Earth

Tổ chức FAO báo động về "đám mây châu chấu" khổng lồ đang di chuyển tại Châu Phi

Locusts plague
© Keystone/Getty
Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc (FAO) cuối tuần qua đã ban bố cảnh báo về việc xuất hiện trở lại hiện tượng các đàn "châu chấu hành hương" với số lượng rất lớn từ khu vực Tây Bắc Phi sang Saudi Arabia.

Mưa bão lớn đổ vào Eritrea và Sudan đã làm loài châu chấu sinh sống tại đây nhanh chóng hợp lại thành các đàn châu chấu khổng lồ hai bên bờ biển Đỏ kéo dài đến tận Saudi Arabia và Ai Cập. Các đàn châu chấu này vừa di chuyển, vừa sinh sản tạo ra những "đám mây châu chấu". Các nghiên cứu của FAO cho thấy những "đám mây" này có thể di chuyển 150 km/ngày nhờ vào sức gió.

Những con châu chấu cái có thể đẻ tới 300 trứng trong suốt vòng đời và một con châu chấu hành hương trưởng thành mỗi ngày có thể ăn một lượng thức ăn bằng trọng lượng cơ thể, tương tương 2 gram. Mỗi đàn nhỏ có thể tiêu thụ một lượng thức ăn dành cho 35.000 người. Chính vì vậy, những "đám mây châu chấu hành hương" là hiểm họa đối với sản xuất nông nghiệp, hạ tầng xã hội, an ninh lương thực, môi trường cũng như phát triển kinh tế, đặc biệt là đối với các khu vực vốn đang khó khăn, dễ bị tác động tiêu cực.

Nhận xét: Cùng với các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, nạn châu chấu này sẽ càng làm vấn đề nông nghiệp và lương thực trở nên khó khăn hơn với các nước nghèo Châu Phi.


Snowflake Cold

Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT - 1/2019: Thời tiết Cực đoan, Chấn động Hành tinh, Cầu lửa từ Thiên thạch

polar vortex
Giai đoạn cực tiểu hoạt động mặt trời đang cho thấy tác động của nó... và đấy mới chỉ là bắt đầu. Trong số các hiện tượng đáng lo ngại có nhiệt độ thấp kỷ lục, cũng như gia tăng hoạt động núi lửa và địa chấn.

Sau nhiều tháng mưa lớn và lũ lụt kỷ lục trên khắp thế giới, lượng nước đó giờ rơi xuống dưới dạng tuyết ở bắc bán cầu.

Cơn bão mùa đông Gaia giáng xuống 30% diện tích nước Mỹ, cắt đứt đường giao thông, làm chậm các chuyến bay, đình chỉ nhiều hoạt động và gây thất bát mùa màng.

Nhưng đấy không phải là tất cả. Từng được coi là "của hiếm", cơn "lốc địa cực" đã chia làm ba phần, đẩy nhiệt độ ở Canada, Hoa Kỳ, Châu Âu và Châu Á xuống sâu dưới 0°C. Vùng bắc Hoa Kỳ đạt đến nhiệt độ thấp kỷ lục -48°C, làm rối loạn cuộc sống bình thường và gây lượng tuyết rơi kỷ lục ở Chicago và St. Louise, khiến hai thành phố này phải căng mình đến cực điểm để chống chọi. Một dấu hiệu của những gì đang tới trong tương lai?

Vùng trung tâm Châu Âu và một số nơi phía tây cũng bị phủ trắng xóa bởi tuyết với các kỷ lục liên tục bị phá vỡ. Nhiều đến mức bây giờ nó đã trở thành "bình thường".

Khoảng 25 km phía trên Biển Barents, trên tầng bình lưu phía bắc Scandinavia, nhiệt độ đạt đến mức kỷ lục -91°C, trong khi tuyết dày 2 mét chôn vùi nhiều vùng nước Ý và Áo. Nhiệt độ lạnh giá buộc chính phủ Đức phải ban bố tình trạng khẩn cấp, trong khi các khu rừng ở Romania cũng bị chôn vùi dưới hàng mét tuyết.

Châu Á và Trung Đông cũng nhận được phần kỷ lục tuyết rơi của mình; Trung Quốc có lượng mùa màng thất bát kỷ lục, Jordan, Iran và Lebanon bị tê liệt bởi tuyết và nhiệt độ lạnh giá, và vùng phía bắc Tunisia buộc phải đóng 31 con đường.

Trong khi nhiều vùng ở bắc bán cầu trải qua nhiệt độ lạnh kỷ lục, Úc trải qua tháng nóng nhất trong lịch sử của họ. Nó cho thấy tác động toàn cầu của sự thay đổi trong dòng tia khí quyển do giai đoạn cực tiểu hoạt động mặt trời.

Băng giá tích tụ trong các lớp trên của bầu khí quyển tiếp tục tạo ra các "điềm báo" lạ trên bầu trời và tạo điều kiện cho các hiện tượng điện từ...

Ngoài thiệt hại về nhà cửa và con người, thời tiết cực đoan còn đang gây thiệt hại nặng nề cho mùa màng và chăn nuôi. Do vậy, chúng ta sẽ tiếp tục thấy giá thực phẩm gia tăng trên khắp thế giới.


Snowflake

Lần đầu tiên tuyết rơi tại công viên quốc gia ở "thiên đường nhiệt đới" Hawaii

It is the lowest that snow has fallen in Hawaii
© Reuters
Công viên quốc gia Polipoli là nơi có độ cao thấp nhất từng có tuyết rơi ở Hawaii
Một cơn bão mùa đông đã quét qua đảo Hawaii của Mỹ sáng sớm 12/2, gây gió mạnh, mưa to, sóng lớn và thậm chí còn có tuyết rơi. Theo CNN, gió to đã làm đổ nhiều cây, làm gẫy cành ngổn ngang trên đường. Gió còn làm đổ cả cột đèn giao thông, đứt dây điện, gây mất điện ở một số khu vực.

Cơ quan dự báo thời tiết cho rằng gió có thể đủ mạnh để làm tốc mái nhà và gây hư hỏng các công trình chất lượng xây dựng kém. Một số đường và công viên phải đóng cửa vì gió to gây sóng lớn.

Ông Hiro Toiya, Giám đốc Sở Quản lý Tình trạng khẩn cấp Honolulu, đã kêu gọi các lái xe cẩn thận hơn khi đi trên đường. Ông nói: "Trời rất gió và có cây, cột điện cũng như các đồ vật khác ngã đổ trên đường". Do điều kiện thời tiết không an toàn, công ty chiếu sáng Hawaii cũng không thể sửa chữa mọi thứ ngay lập tức.

Cow Skull

Lũ lụt kỷ lục sau hạn hán kéo dài ở Queensland, Úc khiến nửa triệu gia súc chết

Dead cattle at Eddington station 20km west of Julia Creek, Queensland.
© Rachael Anderson
Gia súc chết sau lũ lụt tại trang trại Eddington, Queensland
Tình hình cực kỳ bi đát và chưa thể lường nổi ở bang Queensland (Úc) khiến tờ báo Financial Review của Úc phải dùng đến từ "tận thế".

Sau 7 năm hạn hán, những trận mưa lớn trong khoảng thời gian hơn 2 tuần biến vùng đất bụi bặm và khô cằn ở bang Queensland (Úc) thành những vũng bùn khổng lồ. Tình trạng đó lại giết hại đến nửa triệu gia súc.

Đài CNN ngày 13-2 mô tả những cơn mưa tưới mát cho vùng đất miền đông bắc nước Úc hóa ra không phải là "mưa vàng" mà là những trận mưa "tử thần". Lượng mưa trong vài tuần được ước tính đổ xuống lượng nước bằng của cả năm (2.000mm).

Bà Annastacia Palaszczuk, thủ hiến bang Queensland, nhìn nhận đợt mưa dữ dội và dai dẳng lần này "trăm năm mới xảy ra". Chính quyền địa phương ở Úc cho biết khoảng 500.000 gia súc, trị giá ít nhất 213 triệu USD, đã thiệt mạng vì lũ lụt do mưa quá lớn gây lũ lụt nặng.

Fish

Cá mái chèo báo hiệu động đất liên tiếp dạt vào bờ biển Nhật Bản làm người dân lo lắng

Oarfish
© South China Morning Post
Cá mái chèo trôi dạt vào bờ biển Nhật Bản
Việc phát hiện các sinh vật dưới biển sâu được cho là điềm báo thảm họa tự nhiên đã khiến mạng xã hội Nhật Bản náo loạn.

Theo South China Morning Post, một con cá mái chèo dài gần 4 mét bị mắc vào lưới ở ngoài khơi cảng Imizu, thuộc tỉnh Toyama phía bắc Nhật Bản hôm 28/1. Con cá đã chết được đưa đến Thủy cung Uozu gần đó để nghiên cứu.

Hai con cá mái chèo khác cũng được phát hiện ở vịnh Toyama 9 ngày trước đó. Kỷ lục bốn con cá mái chèo được tìm thấy ở vịnh Toyama vào năm 2015 có thể bị phá vỡ trong năm nay.

Truyền thuyết và khoa học

Loài cá đặc trưng bởi thân bạc dài và vây đỏ này thường sống ở vùng nước sâu và hiếm khi được nhìn thấy trên mặt nước. Truyền thuyết kể rằng khi cá mái chèo nổi lên vùng nước nông, thảm họa đã cận kề.