Chào mừng bạn đến với Sott.net
Thứ sáu, 20 Tháng mười 2017
Thế Giới Cho Những Người Suy Nghĩ

Bão


Tornado1

Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT - 9/2017: Thời tiết Cực đoan, Chấn động Hành tinh, Cầu lửa từ Thiên thạch

Tháng 9 lại là một tháng cực kỳ dữ dội nữa khi nhìn từ góc độ "biến đổi trái đất".

Một loạt tai lửa mặt trời lớp X có vẻ như báo trước những hiện tượng thiên nhiên chưa từng có, cả về số lượng và cường độ. Hai trận động đất lịch sử xảy ra tại Mexico, khiến hơn 300 người chết, phá hủy hàng trăm tòa nhà và làm hư hại hàng ngàn tòa nhà khác.

Mùa bão năm 2017 ở Đại Tây Dương lọt vào Top 10 các mùa bão dữ dội nhất trong lịch sử, và nó vẫn còn chưa kết thúc. Cho đến nay, điều gây sốc nhất là ba siêu bão xuất hiện cùng một lúc. Hai trong số đó, Irma và Maria, tàn phá một vùng rộng lớn trên khắp vùng Caribbean và lên tận trung tâm Florida.

Tuyết và nhiệt độ lạnh trái mùa cũng xảy ra tại Bắc Âu và các bang phía bắc của Hoa Kỳ trong tháng này. Đồng thời mưa đá khổng lồ, mưa lớn và lũ lụt giáng xuống khắp nơi ở Châu Âu, Nam Á và Châu Phi.

SOTT Logo Media

Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT - 8/2017: Thời tiết Cực đoan, Chấn động Hành tinh, Cầu lửa từ Thiên thạch

Khi hầu hết thế giới và truyền thông phương Tây tập trung vào siêu bão Harvey và Irma trong vài tuần qua, bạn có thể nghĩ rằng phần còn lại của thế giới khá là yên bình về mặt khí hậu. Nhưng không gì có thể khác xa với sự thật hơn thế. Trên thực tế, siêu bão Harvey xảy đến vào cuối một tháng nữa đầy những sự kiện thời tiết tàn phá và "bất thường" trên khắp thế giới, một số trong đó khiến Harvey cũng trở nên "bình thường".

Từ lũ lụt "lịch sử" và "kỷ lục" trên hầu như tất cả mọi lục địa cùng với lũ bùn, sạt lở đất gây chết người cho đến con số đáng báo động của những trận bão lớn và cháy rừng vượt ngoài sự kiểm soát, sự hỗn loạn về khí hậu và môi trường một lần nữa lại là hiện thực khắc nghiệt của cuộc sống trên Trái Đất trong tháng 8 này.

Hãy xem cho biết những gì đang xảy ra trên hành tinh này và đừng quên like và đăng ký email để bạn không bỏ lỡ màn kịch thú vị đang diễn ra!

Tornado1

Bão số 10 mạnh nhất trong 10 năm qua: 4 người chết, hơn 100.000 nhà ngập, tốc mái

© AFP / Getty Images
Ngay trong sáng 15-9, sau khi dự và phát biểu tại Hội nghị Các bộ trưởng doanh nghiệp nhỏ và vừa APEC lần thứ 24 tại TP HCM, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hủy hàng loạt cuộc làm việc tại các địa phương phía Nam theo chương trình dự kiến trước đó để cùng đoàn công tác của Chính phủ bay ra Đà Nẵng rồi theo đường bộ ra Thừa Thiên - Huế, Quảng Trị, Quảng Bình chỉ đạo phòng chống bão số 10.

Nghiêm túc thực hiện phương châm "4 tại chỗ"

Tối cùng ngày, làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Bình, Thủ tướng cho rằng đây là cơn bão lớn nhất 10 năm qua nhưng nhờ sự chỉ đạo kịp thời của trung ương, chủ động của địa phương, thực hiện phương châm "4 tại chỗ" nghiêm túc, người dân chủ động phòng chống, chằng chống nhà cửa, nên thiệt hại hạn chế so với cấp độ của bão.

Thủ tướng yêu cầu: "Việc đầu tiên là bảo đảm cuộc sống tối thiểu cho người dân, không để rơi vào cảnh màn trời chiếu đất, thiếu cơm lạt muối, đứt bữa do bão số 10 gây ra". Đối với Quảng Bình, Thủ tướng đồng ý cấp ngay 3.000 tấn gạo hỗ trợ người dân.

Tornado1

Siêu bão Irma đổ bộ vào Mỹ, phá một loạt kỷ lục về bão

Với sức gió giật lên đến 210km/h, cơn bão Irma, cơn bão mạnh nhất ở Đại tây dương, ngày 10/9 (theo giờ địa phương) đã quét đến quần đảo Florida Keys ở phía nam bang Florida trong khi chính quyền bang tổ chức một trong những đợt di tản lớn nhất lịch sử Mỹ với hơn 6,3 triệu người. Đã có hơn 1 triệu hộ đân và cơ sở bị mất điện.

Các thành phố Naples, Fort Myers và Tampa Bay nằm trên đường đi của bão với mực nước có thể dâng cao đến 4,5m. Theo thông tin ban đầu, đã có ít nhất 3 người thiệt mạng.

Sau khi quét qua Cuba, bão Irma đã tiến vào bang Florida, Mỹ, và đã suy yếu xuống còn cấp 3 với sức gió khoảng 195km/h.

Tuy nhiên, các chuyên gia thời tiết cảnh báo sức bão vẫn còn lớn sau khi cơn bão làm ngập nặng các đường phố ở Miami và gây ra mất điện diện rộng. Mực nước ở khu vực Bờ vịnh phía tây bang Florida được dự báo có thể lên tới 4,6m và có khả năng dẫn tới lụt lội nghiêm trọng. Hầu hết khu vực phía nam Florida đều bị ảnh hưởng bởi cơn bão với nhiều căn hộ bị chao đảo dưới gió lớn và nhiều cây xanh đã bị bật gốc.

Tornado1

Hai siêu bão sức gió 240 km/h lần đầu tiên cùng xuất hiện trên Đại Tây Dương


Irma và Jose
Bão Irma và Jose đã lập kỷ lục khi là 2 cơn bão đầu tiên có tốc độ 240 km/h xuất hiện cùng thời điểm trên Đại Tây Dương.

Trong khi Irma đã duy trì tốc độ hơn 240 km/h trong vài ngày, Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ cho biết Jose đã mạnh lên thành bão cấp 4 với sức gió mạnh nhất đạt gần 240 km/h.

Theo Independent, bão Jose hiện ở phía đông Quần đảo Leeward ,dự kiến sẽ di chuyển về phía tây - tây bắc vào Đại Tây Dương trong những ngày tới và có thể đổ bộ xuống hai khu vực mà Irma vừa quét qua.

Philip Klotzbach, nhà khí tượng học thuộc Đại học bang Colorado, cho biết đây là lần đầu tiên có hai cơn bão ở Đại Tây Dương với tốc độ 240 km/h (150 dặm/h) cùng di chuyển.

Nhận xét: Ngoài ra còn bão Katia trong vịnh Mexico, tuy nhỏ hơn nhưng sức gió cũng lên đến 150 km/h. Kèm với đó là trận động đất 8,2 độ, mạnh nhất trong hơn 30 năm qua tại Mexico. Chỉ một thời gian ngắn trước đó là bão Harvey tàn phá Texas với sức gió cũng lên đến 240 km/h.

Chúng ta quả đang sống trong thời kỳ "thú vị" trên hành tinh này. Xem thêm cuốn sách "Biến đổi Trái Đất và Mối Liên hệ Con người - Vũ trụ" mà chúng tôi đang dịch sang tiếng Việt để biết nguyên nhân đằng sau và những gì có thể xảy tới trong tương lai gần.


Cloud Precipitation

Houston, thành phố lớn thứ 4 Mỹ, chìm ngập trong mưa lũ với lượng mưa kỷ lục 132 cm

Chiều tối 27-8 (giờ địa phương), một trực thăng của Cơ quan An toàn công cộng bang Texas - Mỹ bay phía trên xa lộ Interstate 610 tại TP Houston trong lúc trời mưa trở lại.

"Thật điên rồ"

Nhờ sự hỗ trợ của nhân viên cứu hộ, ông Robert Durbin được thả xuống một làn xe trống của xa lộ. Không lâu sau, chiếc trực thăng rời đi và người đàn ông 33 tuổi này đi bộ tìm kiếm người vợ được sơ tán không lâu trước đó. Không lâu sau, ông thấy vợ bên trong một chiếc xe của đài truyền hình địa phương tại khu đỗ xe gần đó.

Đây được xem là kết cục không đến nỗi nào của cặp vợ chồng đã ở trên mái nhà từ 8 giờ sáng cùng ngày dù rằng họ có thể mất nhiều tài sản trong nước lũ sau khi cơn bão mạnh nhất trong hơn 50 năm qua đổ bộ vào bang này cuối ngày 25-8. "Thật điên rồ" - ông Durbin nói với báo The New York Times về những gì gia đình ông vừa trải qua.

Cloud Lightning

"Siêu bão thập kỷ" Harvey đổ bộ vào Texas, Mỹ tuyên bố tình trạng khẩn cấp

Người dân Texas thức dậy sáng thứ bảy 26/8 với cảnh tượng đường phố "liểng xiểng" sau khi bão Harvey cấp 4 quét qua. Cơn bão với sức gió trên 200km/h, đánh sập nhiều nhà cửa, khiến nhiều người bị thương và khoảng 300.000 người rơi vào cảnh mất điện.

Theo Daily Mail, bão lớn đã kéo theo sóng dữ cao tới 6 mét tràn lên các con đường giữa cảng Aransas và O'Connor, gió mạnh thổi tốc nhiều mái nhà. Thậm chí nhiều cư dân sống trong khu vực đường đi của bão còn được khuyến nghị nên tự viết tên mình lên người đề phòng trường hợp tử nạn trong bão.

Các cư dân cũng được khuyến cáo di chuyển lên các thành phố ở phía bắc bang như San Antonio, nơi có một trung tâm sơ tán liên bang. Trên thực tế, nhiều người dân đã chủ động sơ tán đến các trung tâm ở tận bang Louisiana.

Cloud Precipitation

Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT - 6/2017: Thời tiết Cực đoan, Chấn động Hành tinh, Cầu lửa từ Thiên thạch

Tháng 6 quả là một tháng "ngoạn mục" nếu tính về những hỗn loạn khí hậu trên khắp thế giới. Những "bức tường nước mưa" theo nghĩa đen được ghi nhận ở nhiều vùng gây lũ lụt rộng khắp và những đợt lũ bùn gây chết người, cùng những đợt gió giáng đột ngột đầy ấn tượng, mưa đá rất lớn và tuyết rơi trái mùa. Lốc xoáy và vòi rồng nước cũng trình diễn trong tháng này từ Trung Quốc, Nga cho đến New Jersey. Và dĩ nhiên, những quả cầu lửa, hố sụt và đám cháy rừng ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn cũng góp vui.

Hãy xem tất cả trong video dưới đây.

SOTT Logo Media

Tóm tắt Biến đổi Trái Đất của SOTT - 3/2017: Thời tiết Cực đoan, Chấn động Hành tinh, Cầu lửa từ Thiên thạch

Sự hỗn loạn môi trường trên khắp hành tinh tiếp tục không suy giảm trong tháng này. Nhiều quả cầu lửa ngoạn mục được nhìn thấy từ đầu này đến đầu kia của thế giới. Cháy rừng tàn phá nhiều bang trung tây Hoa Kỳ trong khi gió mạnh khác thường tấn công Illinois và New York. Bão dữ dội giáng xuống Madagascar, Brazil, New Zealand và Pháp.

Lũ lụt nghiêm trọng tấn công nhiều nơi trên quả địa cầu, nhưng bị nặng nhất là Peru, nơi hàng chục người đã chết và hàng trăm ngàn người không còn nhà cửa. Với những đợt sóng khổng lồ xảy ra từ Ira đến Nam Phi, vụ nổ khí ga bí ẩn ở Anh và khí mêtan rò rỉ ở Nga, chưa kể tuyết rơi ngoài khơi Nam Phi và sét đánh trực tiếp vào xe đang chạy, tháng 3 quả là một tháng dữ dội cho hành tinh này và những cư dân của nó.


Snowflake Cold

Dòng hải lưu Gulf Stream, dòng tia (jet stream) và vai trò của chúng trong biến đổi khí hậu

© Wikimedia
Các dòng hải lưu chính trên thế giới. Mũi tên đỏ: dòng hải lưu ấm. Mũi tên xanh: dòng hải lưu lạnh. Tô xanh lá cây: dòng Gulf Stream.
Chương 27: Dòng hải lưu Gulf Stream

Trong chương này, chúng ta sẽ tập trung vào dòng hải lưu Gulf Stream, dòng hải lưu chính của Bắc Đại Tây Dương. Tuy nhiên, lưu ý rằng mỗi đại dương có một dòng hải lưu tương tự và những nguyên tắc đề cập ở dưới đây có thể được áp dụng cho bất cứ cái nào trong số đó.

Tất cả các dòng hải lưu đại dương chính tại bắc bán cầu, bao gồm cả dòng Gulf Stream (hình trên, vùng màu xanh lá cây) chảy theo chiều kim đồng hồ, trong khi các dòng hải lưu ở nam bán cầu chảy ngược chiều kim đồng hồ. Theo khoa học chính thống, hiện tượng này hoàn toàn là do "hiệu ứng Coriolis".

Hiệu ứng Coriolis nói rằng chuyển động của chất lỏng hoặc chất khí (ví dụ nước hay không khí) sẽ có xu hướng lệch sang bên phải khi hướng lên phía bắc nếu nó xảy ra ở bắc bán cầu. Nếu chất lỏng hay chất khí ở nam bán cầu thì nó sẽ có xu hướng lệch sang bên trái khi hướng xuống phía nam. Điều này dẫn đến chiều quay của các dòng hải lưu đại dương. Vậy là, tại Bắc Đại Tây Dương, nước bị lệch sang bên phải, dẫn đến chiều quay theo chiều kim đồng hồ của dòng hải lưu Gulf Stream.

Nhận xét: Xem thêm các chương khác của cuốn sách Biến đổi Trái Đất và Mối Liên hệ Con người - Vũ trụ để hiểu thêm về quá trình biến đổi Trái Đất, trong đó bao gồm cả biến đổi khí hậu, đang diễn ra trên hành tinh này.