Russian Su-34 fullback bomber
© Ministry of defence of the Russian Federation / Sputnik Máy bay Su-34 của không quân Nga
Ngày 25/12, Lực lượng Không quân Nga đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào mục tiêu của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở thành phố chiến lược Al-Bab, đánh dấu lần đầu tiên các chiến đấu cơ Nga trực tiếp hỗ trợ quân đội Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố.

Một nguồn tin quân sự tại sân bay Kuweires tiết lộ: "Một nhóm máy bay chiến đấu Su-24 và Su-34 của không quân Nga ngày 25-12 đã thực hiện các cuộc không kích dồn dập vào mục tiêu của IS ở Al-Bab, thành phố nằm phía đông tỉnh Aleppo, gây thiệt hại nặng nề cả về nguồn nhân lực và trang thiết bị quân sự cho phiến quân IS, một số căn cứ của tổ chức khủng bố này đã bị phá hủy hoàn toàn. Đây được cho là hoạt động hỗ trợ trực tiếp đầu tiên của quân đội Nga, giúp Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố".

Với sự hỗ trợ trên không của Nga sẽ giúp quân đội Thổ Nhĩ Kỳ như "hổ mọc thêm cánh". Dẫu vậy, với sự hỗ trợ của Không lực Nga, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ vẫn để mất quyền kiểm soát bệnh viện Al-Farouq và khu vực Jabal Al-Aqil, sau khi những kẻ khủng bố tiến hành đòn tấn công trực tiếp binh sĩ Ankara bằng xe đánh bom tự sát VBIED. Đây là loại phương tiện và vũ khí tấn công vô cùng nguy hiểm của IS.

Động thái quân sự của Nga hỗ trợ cho quân đội Thổ Nhĩ Kỳ giữa thời điểm lực lượng này đang trải qua giai đoạn khủng hoảng từ khi đưa quân can thiệp vào trong lãnh thổ Syria. Chỉ trong vài ngày bắt đầu cuộc chiến ở Al-Bab, lực lượng Ankara đã bị mất 15 phương tiện quân sự, trong đó đặc biệt tổn hại 10 xe tăng Leopard 2A4 đắt tiền, tối tân.

Trong khi đó, hai nước cũng tăng cường đặc biệt các động thái ngoại giao quan trọng.

Hãng tin Anadolu ngày 25/12 dẫn lời Ngoại trưởng Thổ Nhĩ kỳ Mevlut Cavusoglu cho hay về việc Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tích cực điện đàm và họp mặt liên quan tới tình hình hòa bình ở Syria, chính thức chấp nhận các yếu tố Nga- Iran - Thổ Nhĩ Kỳ trong vấn đề địa chính trị ở Syria.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nói: "Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã hoàn thành nghĩa vụ của mình liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn ở Syria và việc di chuyển người dân ra khỏi Aleppo. Trong những ngày gần đây, Moscow đã giữ đúng lời hứa của mình, thực hiện viện trợ nhân đạo, cứu người dân ở đó ...Về phần mình, Ankara cũng đã giữ lời hứa với Nga, cùng với Moscow hoàn thành các cam kết về thỏa thuận ngừng bắn ở Syria".

Không chỉ là những cuộc gặp của Ngoại trưởng, Tổng thống Nga- Thổ Nhĩ Kỳ cũng tăng cường điện đàm về tình hình Syria trong thời gian ngắn gần đây.

Hôm 25/12 cũng ghi nhận một cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan bàn về tình hình Syria. Cuộc điện đàm này là cuộc điện đàm thứ ba giữa 2 nguyên thủ Nga và Thổ Nhĩ Kỳ trong vòng 1 tuần qua. Trước đó, hai bên đã nhiều lần cam kết phối hợp chặt chẽ nhằm thúc đẩy giải quyết cuộc xung đột Syria.

Cuộc điện đàm diễn ra ngay trước thềm cuộc gặp lần thứ hai giữa ngoại trưởng 3 nước Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, bàn thảo hướng khôi phục tiến trình chính trị nhằm chấm dứt xung đột tại Syria. Tại cuộc gặp lần trước diễn ra ngày 20/12 ở Moscow, Ngoại trưởng 3 nước Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đã ra tuyên bố nhất trí về tiến trình chính trị tại Syria, trong đó nêu rõ 3 nước này sẵn sàng đứng ra bảo đảm cho cuộc đàm phán giữa chính phủ và phe đối lập Syria.

Việc liên tục thảo luận về tình hình Syria từ cấp Ngoại trưởng cho tới cấp cao nhất của hai quốc gia cho thấy việc chấp nhận dần yếu tố Thổ Nhĩ Kỳ trong chiến trường ở Syria. Liên minh Nga- Thổ Nhĩ Kỳ dần được hình thành khiến Mỹ và phương Tây tại chiến trường Trung Đông rõ ràng bị đẩy sang một bên.

Giới quan sát cho rằng, việc xuất hiện một liên minh giữa ba cường quốc đang đóng vai trò trọng yếu tại khu vực Cận Đông nhất định sẽ làm thay đổi tương quan lực lượng tại khu vực này mà trước hết là sẽ ngăn chặn được việc Syria tan rã.

Sức mạnh và tiềm lực của những nước tham gia liên minh không chỉ góp phần giải quyết cuộc khủng hoảng Syria mà còn có thể góp phần giải quyết những cuộc xung đột tại Iraq, Yemen và khu vực Bắc Phi.

Xét trên bình diện tổng thể, liên minh Nga- Iran- Thổ có nhiều khả năng sẽ hoạt động hiệu quả hơn liên minh chống khủng bố gồm hơn 40 nước do Mỹ đứng đầu. Một số báo chí phương Tây còn cho rằng, việc hình thành "Tam giác Syria" chứng tỏ chính sách của Mỹ tại Syria đã thất bại.

Reuters cho rằng, liên minh giữa Moscow-Ankara, với sự đánh giá ban đầu, là có chút kỳ lạ. Nga, một trong những bên ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của NATO, muốn ông Assad phải từ chức. Tuy nhiên, Ankara có thể sẵn sàng để chấp nhận quá trình chuyển tiếp, trong đó ông Assad sẽ từng bước từ bỏ quyền lực.

Ưu tiên chính của Thổ Nhĩ Kỳ, điều nước này muốn sự thỏa thuận từ Nga, là đảm bảo rằng lực lượng dân quân người Kurd không thể giành thêm lãnh thổ tại khu vực biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhưng sức mạnh ngày càng tăng của mối quan hệ gần gũi Moscow và Ankara và phản ánh mong muốn của Nga trong việc củng cố ảnh hưởng ngày càng tăng ở Trung Đông và trên một khu vực rộng lớn hơn.

Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia đang muốn tăng cường ảnh hưởng toàn cầu của mình, cũng đang thất vọng sâu sắc bởi chính sách của Mỹ ở Syria, đặc biệt là sự ủng hộ của Washington đối với lực lượng dân quân người Kurd - bị Ankara cho là thù địch.