putin new years address
Các hãng xếp hạng tín dụng liên tục thay đổi mức xếp hạng kinh tế - tài chính Nga là ghi nhận sự tích cực từ nền kinh tế Nga - sự ổn định...

Lợi suất tiềm năng của đồng rúp

Bloomberg vừa đưa nước Nga vào danh sách 7 nền kinh tế mới nổi sẽ là điểm đến hấp dẫn nhất cho đầu tư trong năm 2017. Trong danh sách này còn có Nam Phi, Mexico, Brazil, Chile, Ấn Độ và Indonesia. Hãng tin Mỹ cho rằng đồng rúp là nguyên nhân chính thu hút các nhà đầu tư, vốn luôn chọn vay của những nước có lãi suất thấp và mua trái phiếu có lợi suất cao.

Các hãng xếp hạng tín nhiệm đã thay đổi đánh giá và mức xếp hạng với kinh tế Nga. Moody's đã nâng dự báo về hệ thống ngân hàng Nga từ tiêu cực lên ổn định, Fitch có cùng đánh giá, khi nâng dự báo xếp hạng tín dụng dài hạn của Nga từ tiêu cực lên ổn định từ tháng 10/2016. Tháng 9/2016, S&P cũng dự báo ổn định cho tín dụng Nga lần đầu tiên sau nhiều năm.

Ngân hàng Thụy Sĩ (UBS) thậm chí đánh giá lợi suất tiềm năng của đồng rúp có thể lên tới 26% trong 12 tháng tới - cao nhất trong số các thị trường mới nổi của châu Âu, Trung Đông và châu Phi. Điều này cho thấy kinh tế Nga dường như đã trải qua giai đoạn khắc nghiệt nhất gây ra bởi hai gọng kìm nguy hại "lệnh cấm vận của phương Tây và giá dầu thô giảm".

Có thể thấy rằng, việc Mỹ và phương Tây áp lệnh cấm vận Nga sau "sự kiện Crimea" khiến cho việc đồng rúp mất giá đã chạm đáy của hình sin trong một chu kỳ kinh tế. Cùng lúc đó là giá dầu thô giảm liên tục khiến cho kinh tế Nga đối mặt với một cuộc khủng hoảng sâu sắc. Thực tế đó khiến cho nhiều người nhận định kinh tế Nga sẽ sụp đổ vào năm 2017.

Tuy nhiên, khi đồng rúp chạm đáy trong một thời gian quá ngắn, dù gây sốc cho kinh tế - tài chính Nga, song điều đó lại khiến cho sự phục hồi của nó nhanh chóng hơn. Độ dốc của hình sin đi xuống khi đồng rúp mất giá đã dự báo độ dốc của hình sin đi lên khi đồng rúp ổn định. Tuy nhiên, khi đồng rúp mất giá thì thiệt hại là thực tế, còn khi đồng rúp ổn định thì kinh tế Nga sẽ có lợi ích kép cả thực tế và tiềm năng.

Chính vì hiệu ứng từ lợi ích kép mà đồng rúp mang lại cho kinh tế Nga đã khiến giới đầu tư bị hấp dẫn rất lớn bởi sức hút từ xứ sở bạch dương. Những lợi ích tiềm năng của đồng nội tệ Nga sẽ phụ thuộc vào khả năng nắm bắt và khai thác cơ hội của nhà đầu tư cũng như tác động từ tình hình kinh tế - chính trị tại nước Nga và trên thế giới ảnh hưởng tới nước Nga.

Vì vậy, Bloomberg đưa ra nhận định về kinh tế Nga cũng dựa trên sự quan tâm đặc biệt của các nhà đầu tới việc cải thiện môi trường kinh tế - chính trị tại nước Nga và các thị trường ít nhạy cảm với yếu tố bên ngoài. Chẳng hạn như công cụ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hay các rủi ro kinh tế liên quan đến việc ông Donald Trump lên nắm quyền tại Mỹ...

Cả hai yếu tố này đều có tác động tích cực hay ít tiêu cực tới kinh tế nước Nga so với các nền kinh tế khác. Như vậy, việc khai thác lợi ích từ kinh tế Nga, từ lợi suất tiềm năng của đồng rúp gần như hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng và độ nhạy cảm của nhà đầu tư. Đây là yếu tố quyết định nhất tạo nên sức hấp dẫn của kinh tế Nga trong năm 2017.

Chính sách điều hành của chính phủ Nga thời cấm vận đã mang lại hiệu ứng tích cực

Dư luận cho rằng, giá dầu trong năm 2017 sẽ tăng trở lại khi các nước xuất khẩu dầu thô cả trong và ngoài OPEC đã đồng thuận việc cắt giảm sản lượng khai thác liên tiếp trong 6 tháng và điều đó sẽ giúp cho kinh tế Nga - một nền kinh tế vốn phụ thuộc rất lớn vào xuất khẩu dầu thô - sẽ có nhiều tín hiệu khả quan và đó là lợi điểm với giới đầu tư.

Tuy nhiên, cá nhân người viết cho rằng giá dầu thô tăng có lợi cho kinh tế Nga nhưng chưa hẳn đã tạo ra súc hấp dẫn với giới đầu tư. Điều đó có hai nguyên nhân. Thứ nhất, giá dầu thô không ổn định khi phụ thuộc vào việc cắt giảm lượng dầu khai thác trên thế giới vì nó chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Do vậy hiệu ứng đó chỉ có lợi cho những nhà đầu tư "lướt sóng" mà thôi.

Thứ hai, việc xem dầu thô là xương sống, là mũi nhọn sẽ tạo ra rào cản cho giới đầu tư chứ không tạo ra sức hút. Bởi lẽ môi trường đầu tư phụ thuộc vào một nền tảng mà chính phủ Nga không thể tự tạo ra, tự quyết định thì đó là môi trường đầu tư mạo hiểm, độ rủi ro rất lớn. Điều đó thì lợi ích tiềm năng của đồng rúp không thể bù đắp được.

Do vậy, việc giá dầu tăng giảm không phải là yếu tố tạo ra sức hấp dẫn giới đầu tư vào kinh tế Nga, mà chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của chính phủ Nga trong thời cấm vận mới là điều quan trọng. Có thể thấy rằng việc bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Tài chính Nga Alexei Kudrin - kiến trúc sư chính trong chính sách vượt khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu năm 2008 - vào chức vụ Phó chủ tịch Hội đồng kinh tế của tổng thống Nga là một quyết định sáng suốt của ông Putin.

Bởi từ khi sử dụng quân cờ quan trọng này, người đứng đầu điện Kremlin đã hiệu chỉnh nhiều chính sách quan trọng của chính phủ Nga, mà nhất là cơ cấu lại nền kinh tế Nga cho phù hợp với việc chịu đựng và dần thoát khỏi hai gọng kìm nguy hại. Ông Putin đã tạo ra một ván cờ mới từ nước đi này và từ đó kinh tế Nga ngày càng khởi sắc.

Việc phát triển mạnh công nghiệp khai thác than bù vào thiếu hụt ngân sách bởi giá dầu thô giảm, việc đầu tư phát triển ngành nông nghiệp công nghệ cao hay thậm chí đổi trực thăng lấy nông sản của Thái Lan, đều là những quyết định hợp thời của chính phủ Nga thời cấm vận. Cho đến nay thì hiệu ứng tích cực từ những chính sách hợp thời đó đã mang lại kết quả tích cực cho kinh tế Nga.

Việc Nga tư nhân hoá thành công Tập đoàn dầu khí quốc gia Rosneft là một trong những biểu hiện rõ ràng nhất niềm tin của giới đầu tư vào chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của chính phủ Nga. Việc các hãng xếp hạng tín dụng liên tục thay đổi đánh giá và mức xếp hạng với kinh tế - tài chính Nga là ghi nhận sự tích cực từ nền kinh tế Nga - sự ổn định.

Do vậy, hãng tin Bloomberg nhận định Nga là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất thế giới với những nhà đầu tư trong năm 2017 là hoàn toàn dễ hiểu. Đây là cơ hội và cũng là sự đảm bảo cho những nhà đầu tư khi quyết định hướng vào xứ sở bạch dương.