Obama and Trump
© Reuters/Getty ImagesTrump đang bị "đánh hội đồng" bởi những kẻ muốn cản trở các chính sách vì nước Mỹ của ông
Những chính sách đầu tiên về người nhập cư của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump đang bị giới tinh hoa chính trị và truyền thông Mỹ "đánh hội đồng".

Giới tinh hoa chính trị và truyền thông Mỹ chống đối Donald Trump

Tổng thống Donald Trump vừa sa thải luật sư hàng đầu của chính quyền liên bang, quyền Bộ trưởng Tư pháp Sally Yates ngay sau khi bà này tuyên bố cơ quan này từ chối bảo vệ sắc lệnh cấm nhập cảnh nhằm vào công dân 7 nước Hồi giáo.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Sally Yates cuối ngày 30/1 cho hay, Bộ Tư pháp Mỹ sẽ không biện hộ tại tòa cho quyết định của ông Trump về cấm người tị nạn và công dân từ các nước Hồi giáo, bởi bà không tin rằng việc bảo vệ cho sắc lệnh trên "phù hợp với nghĩa vụ chính thức của cơ quan này là luôn tìm kiếm công lý và đứng về lẽ phải".

Theo Yates, chỉ vài giờ sau, bà Yates đã bị Nhà Trắng sa thải với lí do bà "đã phản bội Bộ Tư pháp bằng cách từ chối thực thi một sắc lệnh hợp pháp nhằm bảo vệ các công dân Mỹ".

Trong lịch sử Mỹ, có rất ít trường hợp người đứng đầu Bộ Tư pháp công khai đi ngược lại với Nhà Trắng. Ví dụ tiêu biểu nhất là vào năm 1973, khi Tổng Chưởng lý Elliot Richardson và cấp phó của ông từ chức thay vì chấp hành lệnh của Tổng thống Richard Nixon sa thải một công tố viên đặc biệt điều tra vụ bê bối Watergate.

Bà Yates từng là thứ trưởng Tư pháp dưới thời ông Obama. Bà trở thành quyền Bộ trưởng khi bà Loretta Lynch rời vị trí này. Bà chỉ còn tại vị ít ngày trước khi bị thay thế bởi ứng viên Bộ trưởng Tư pháp do ông Trump chỉ định là Jeff Sessions.

Do đó, Nhà Trắng đã mô tả bà Yates là người có quan điểm nhu nhược về vấn đề biên giới và nhập cư bất hợp pháp, việc bà Yates chống đối lại sắc lệnh của Tổng thống Trump là một hành động mang động cơ chính trị, của "một người do chính quyền Obama bổ nhiệm".

Cáo buộc của chính quyền Donald Trump không phải là không có cơ sở, bởi cựu Tổng thống Barak Obama và cựu ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton - người đã thất bại dưới tay ông Trump đã công khai bày tỏ thái độ phản đối sắc lệnh mới của Tổng thống Mỹ.

Cựu Tổng thống Hoa Kỳ mãn nhiệm cách đây 10 ngày Barack Obama đã tuyên bố sẽ hỗ trợ các cuộc biểu tình chống người kế nhiệm Donald Trump với lí do "những giá trị Mỹ bị đe dọa". Ông cũng đề cập đến "sự bất đồng cơ bản" với người đứng đầu mới của nhà nước với Nghị định về quốc phòng Mỹ chống chủ nghĩa khủng bố.

"Tổng thống Obama phấn khởi với mức độ hưởng ứng của dư luận trong cả nước... Những công dân thực hiện quyền hiến định của họ để tập trung, tổ chức, và để đảm bảo rằng các quan chức được bầu nghe tiếng nói của họ - đó là chính là những gì ông Obama chờ đợi từ họ" - đại diện của cựu lãnh đạo nhà nước tuyên bố với Politico.

Đại diện của ông Obama nhấn mạnh thêm rằng, cựu tổng thống Mỹ cơ bản không đồng ý với đề xuất trong chính sách đối ngoại của chính quyền tân Tổng thống Trump, phân biệt đối xử đối với con người vì tín ngưỡng tôn giáo của họ, đe dọa đến các giá trị Tự do, Dân chủ và Nhân quyền của Mỹ.

Bên cạnh đó, cựu ứng cử viên tổng thống Mỹ của Đảng Dân chủ Hillary Clinton bày tỏ thái độ ủng hộ người biểu tình chống lại việc thắt chặt quy định nhập cư với nghị định của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vừa ban hành.

"Tôi đứng về phía những người tập trung hôm nay trên khắp đất nước để bảo vệ các giá trị của chúng tôi và Hiến pháp của chúng tôi. Đó (Donald Trump) không phải là người mà chúng ta đang đại diện" - bà Clinton viết trên trang Twitter chính thức riêng của bà.

Truyền thông Mỹ cố tình xuyên tạc chính sách của Trump

Ngày 30/1, Tổng thống Trump đã lên tiếng giải thích về chính sách nhập cư của ông. Nhà tỷ phú này tuyên bố rằng, ông chỉ muốn bảo vệ Mỹ khỏi chủ nghĩa khủng bố nhưng giới truyền thông Mỹ đã thuyết minh sai về chính sách nhập cư của ông như một "lệnh cấm đối với người Hồi giáo".

Tài liệu quy định đình chỉ vô thời hạn việc tiếp nhận người tị nạn với Syria, còn từ các nước khác là trong kỳ hạn 120 ngày. Ngoài ra, trong thời hạn 90 ngày cấm nhập cảnh công dân của các nước có nguy cơ "quan tâm đặc biệt" là Iran, Iraq, Libya, Somalia, Sudan và Yemen.

Tân tổng thống Mỹ giải thích rõ là "đây không phải là vấn đề tôn giáo và cũng không phải là lệnh cấm đối với người Hồi giáo, mà chỉ là những biện pháp trước mắt để ngăn chặn những kẻ Hồi giáo cực đoan xâm nhập vào Mỹ, là vấn đề chỉ liên quan đến khủng bố và an ninh của nước Mỹ".

Nội dung tuyên bố đặc biệt của Trump cho biết, trên thế giới tồn tại đến hơn 40 quốc gia có đa số người Hồi giáo sinh sống và tài liệu này không phổ biến đến họ. Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông Mỹ và thế giới đã loan tin không chính xác về chính sách này.

Mặc dù tân Tổng thống Mỹ đã giải thích rõ ràng nhưng làn sóng chống đối ông vẫn lan rộng với sự ủng hộ của các chính khách đảng Cộng hòa mà tiêu biểu là cựu Tổng thống Barak Obama và cựu ứng cử viên tổng thống Mỹ của Đảng Dân chủ Hillary Clinton.

Giới bình luận trước đây đã từng dự đoán về những khó khăn trong những ngày đầu lên cầm quyền ở Nhà Trắng của ông Donald Trump bởi sự chống đối của bộ phận giới tinh hoa chính trị Mỹ, những người không thể chịu được một Tổng thống có quan điểm thân Nga như Trump.

Nhà báo David French của National Review ngày 30/1 đã giải thích tại sao sắc lệnh của Donald Trump về bảo vệ nước Mỹ khỏi chủ nghĩa khủng bố lại là ích lợi cho đất nước và tại sao những người tỏ thái độ phẫn nộ chống lại điểm mới này thực ra đang mắc sai lầm.

Nhà báo David French đã gọi làn sóng chống đối sắc lệnh của ông Trump về người tị nạn là "cơn kích động thần kinh" vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Ông cho rằng, đây là hậu quả của hành động chống đối tân Tổng thống chứ không phải là chính sách của ông Trump.

Thứ nhất, sắc lệnh của Trump dành 120 ngày cho việc sửa đổi các thủ tục tiếp nhận người tị nạn, trong đó số lượng dân tị nạn không được vượt quá 50 ngàn người trong một năm.

Ông French cho biết, con số này tương tự như mức trung bình về lượng giấy phép nhập cảnh hàng năm mà chính quyền George W. Bush và chính quyền Barack Obama trước đây đã cấp phát. Ví dụ như năm 2002, Hoa Kỳ cho phép 27.000 người tị nạn nhập cảnh, còn năm 2013 là gần 70.000.

Như vậy, sự gia tăng mạnh chỉ số này là trong năm cuối của nhiệm kỳ Obama (năm 2016), chứ không phải là hiện tại Trump cắt giảm chỉ tiêu đột ngột so với chuẩn mực.

Thứ hai, một mục đặc biệt trong sắc lệnh nói về người tị nạn Syria, đối tượng tạm thời sẽ không được cấp phép nhập cảnh. Trên thực tế đây cũng là trở lại một chính sách của Obama trong giai đoạn 2011-2014, khi mỗi năm cho phép một vài chục người tị nạn vào đất nước.

Ngay cả trong năm gần đây dưới thời Obama, việc tiếp nhận người tị nạn Syria cũng rất hạn chế, ví dụ như năm 2015 chỉ có gần 1.600 người Syria được nhập cảnh vào Hoa Kỳ.

"Chỉ trong những ngày cuối cùng của nhiệm kỳ Tổng thống thì chính quyền Obama mới thay đổi đường lối và bắt đầu tiếp nhận người tị nạn với số lượng nhiều hơn, mà nhân tiện phải nói ngay là không gây ảnh hưởng gì nghiêm trọng đến cuộc khủng hoảng chung.

Ông French giải thích, bản chất của sắc lệnh này nói lên rằng, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ muốn đảm bảo sự kiểm tra kỹ lưỡng hơn với những người tị nạn đặt chân đến đất Mỹ và duy trì mức trung bình như 15 năm trước, nhằm ngăn chặn những kẻ khủng bố xâm nhập nước Mỹ.

Thế nhưng bây giờ các đảng viên Dân chủ và giới truyền thông Mỹ không thèm suy xét những gì mà ông Trump muốn làm cho nước Mỹ mà chỉ chăm chăm công bố trên Twitter hình ảnh "các trẻ em Syria đang mất máu". Đây chẳng qua chỉ là sự chống đối lại ông Trump chứ không phải là lo lắng cho các giá trị của nước Mỹ.