Đa số mọi người đều biết rằng la bàn có tác dụng xác định phương hướng khi đi biển hay vào rừng cây, sa mạc... vì nó giúp chúng ta xác định được cực Bắc và cực Nam.

Thế nhưng, có thể bạn chưa biết rằng không phải khi nào la bàn cũng chỉ về cực Bắc, đó là do la bàn từ hoạt động dựa theo từ trường Trái Đất, mà cực hai cực Bắc và Nam không phải khi nào cũng đứng yên, chúng luôn thay đổi theo thời gian.

Như vậy sử dụng la bàn chỉ có tính chất tương đối vì sự thay đổi vị trí của các cực Trái Đất. Một điều thú vị về cực Trái Đất chính là không chỉ nó không đứng yên, nó còn có thể... đảo cực!

Hiện tượng đảo cực Trái Đất

Đây là hiện tượng từ trường Trái Đất đảo chiều do các đám nguyên tử sắt ở lớp lõi ngoài ở dạng lỏng xếp hàng theo hướng ngược lại. Khi đó cực Nam và cực Bắc sẽ thay đổi vị trí cho nhau và như vậy la bàn sẽ phải thay đổi ký hiệu.

Trong lịch sử hình thành và phát triển, Trái Đất đã có vô số lần đảo cực, cụ thể, trong 78 triệu năm qua, từ trường của Trái đất đã đảo chiều tới 171 lần. Mỗi lần cách nhau khoảng 20.000 đến 30.000 năm, và có thể dài hơn tới 50 triệu năm.

Nghiên cứu mới của các nhà khoa học quốc tế đến từ Italia, Pháp và Mỹ cho hay, cách đây 786.000 năm chính là lần gần nhất mà Trái Đất đảo cực, nếu so với thời gian xuất hiện và tồn tại của con người thì có lẽ chúng ta sẽ không thể nào chứng kiến sự kiện vĩ đại này.

Thế nhưng đó có thể chính là điều may mắn cho nhân loại vì sự xáo trộn có thể làm cho nhân loại diệt vong theo sự lo sợ của nhiều nhà khoa học. Điều đáng sợ hơn, sự đảo cực có thể diễn ra trong vòng 100 năm tới!

Nhà nghiên cứu Courtney Sprain đến từ trường Đại học California (Mỹ) cho biết chính nhóm nghiên cứu cũng bất ngờ vì phát hiện của mình khi nhận thấy cường độ từ trường đang giảm sụt nhanh đột ngột bất thường (gấp 10 lần bình thường).

Một sự thay đổi lớn mang tính chất vĩ mô toàn cầu chắc chắn sẽ tác động không nhỏ tới con người chúng ta, những kịch bản tồi tệ nhất về ngày tận thế thậm chí còn được đưa ra nếu điều này diễn ra.

Những dự đoán về kịch bản khi xảy ra đảo cực Trái Đất

Đầu tiên, chúng ta cần biết rằng từ trường Trái Đất chính là lớp áo giáp bảo vệ vô hình giúp chúng ta tránh được những mối nguy hiểm từ không gian, vũ trụ.Nếu không có nó, các hạt năng lượng Mặt Trời sẽ dễ dàng tác động tới con người, phá hủy tế bào gây đột biến gene, tăng nguy cơ ung thư...

Nhiều loài động vật di cư như cá voi, cá heo, ong, rùa... còn sử dụng hệ thống định vị dựa trên từ trường Trái Đất.

Nếu từ trường đảo chiều, chắc chắn không chỉ con người, toàn bộ các sinh vật sống sẽ bị "hỗn loạn", mất phương hướng. Tuy nhiên, cho đến nay, cơ chế hoạt động của từ trường Trái Đất vẫn là bí ẩn đối với khoa học ngày nay.

Các nhà khoa học còn cho biết, quá trình đảo cực sẽ diễn ra chậm chạp bắt đầu từ sự suy yếu cường độ (khi đó là lúc lớp áo bảo vệ của chúng ta yếu ớt nhất, dễ bị tổn thương nhất), sau đó sự đảo cực xảy ra và cường độ lại khôi phục như ban đầu.

Chuyên gia Valet của Viện Vật lý Trái đất Paris (Pháp) cho rằng khi từ trường yếu nhất, có thể xảy ra sự thủng tầng ozone làm cho nguy cơ mắc ung thư gia tăng vì các hạt năng lượng có hại từ vũ trụ dễ dàng xâm nhập và tác động tới con người.

Sức khỏe con người sẽ bị ảnh hưởng do sự đảo cực như cảm thấy lo lắng, bồn chồn, căng thẳng, đau đầu hay mệt mỏi, uể oải.

Bên cạnh đó, việc đảo cực sẽ tác động tới các vệ tinh, truyền thông, mạng lưới điện và vô vàn các khía cạnh khác trong hoạt động của con người.

Năm 2002, chỉ một cơn bão từ có tên Halloween cũng khiến cho Thụy Điển bị náo loạn vì các chuyến bay mất phương hướng, mất liên lạc diện rộng, hệ thống vệ tinh bị phá hủy, các phương tiện liên lạc truyền thông bị vô hiệu hóa.

Hãy tưởng tượng nếu sự đảo cực quy mô toàn cầu diễn ra, mất điện, không GPS, Internet, truyền thông... chắc chắn con người sẽ bị hỗn loạn vì sự tác động sâu sắc của nó.

Đáng lo ngại hơn, đảo cực còn tác động tới tự nhiên khi nghiên cứu cho thấy sự đảo cực có mối liên hệ tớ những đợt phun trào núi lửa kéo dài, là một trong những thảm họa khiến khủng long tuyệt chủng.

Nhiều giả thuyết về những trận động đất có thể lên tới 8-10 Richter hay sóng thần cao cả trăm mét khi đảo cực, khí hậu bị biến đổi mạnh mẽ, di chuyển lục địa...

Điều này chưa từng xảy ra trong các lần đảo cực trước, vì thế kịch bản về ngày tận thế hay tuyệt chủng trên diện rộng có lẽ sẽ không xảy ra, nhưng chắc chắn cuộc sống của con người và cả các sinh vật khác cũng sẽ bị xáo trộn.