catalonia spain independence separatist movement
© Albert Gea / Reuters
Chính phủ Tây Ban Nha đang hết sức gấp rút chuẩn bị các biện pháp ngăn chặn cuộc trưng cầu dân ý được diễn ra ở Catalan vào ngày 1/10. Vùng đất này đã đòi độc lập thành quốc gia Catalonia sau 41 năm kết thúc cuộc chiến chống lại chế độ phát xít của Francisco Franco.

Ông Iñigo Mendez de Vigo, phát ngôn viên của chính quyền trung ương Tây Ban Nha, nói với các phóng viên hôm 29/9 ở Madrid rằng: "Tôi nhấn mạnh rằng sẽ không có cuộc trưng cầu dân ý vào ngày 1/10".

"Cuộc trưng cầu này là bất hợp pháp, không tuân theo luật trưng cầu ý dân và Tòa án Hiến Pháp cũng đã ra lệnh cấm tổ chức cuộc trưng cầu ý dân này" - ông Vigo nói thêm.

Tờ Lost Angeles Times thống kê, cảnh sát quốc gia Tây Ban Nha đã điều động khoảng 10.000 nhân viên đến Catalan nhằm ngăn chặn cuộc bỏ phiếu. Cảnh sát sẽ ngăn chặn việc sử dụng các trụ sở của nhà nước hoặc những địa điểm khác để chuẩn bị cho cuộc trưng cầu ý dân.

10 triệu lá phiếu, 100 hòm phiếu cùng hàng nghìn tài liệu và biểu ngữ đã bị cảnh sát tịch thu. Google cũng đã xóa ứng dụng được sử dụng để chỉ dẫn các cử tri đến các trạm bỏ phiếu ở các trường học.

Nhà chức trách Tây Ban Nha đã bắt giữ ít nhất 14 quan chức địa phương, trong đó có quan chức phụ trách kinh tế của Catalan, do đã có những hành động ủng hộ tiến hành cuộc trưng cầu được coi là bất hợp pháp này.

Công tố viên thuộc Tòa án Tối cao Tây Ban Nha cho rằng, họ có thể buộc tội lạm dụng quyền lực chống lại hơn 700 thị trưởng Catalan, những người đã bất chấp luật pháp quốc gia để thông đồng cho các ý tưởng cho phép bỏ phiếu trong các tòa nhà công cộng.

Ngoài ra, Chính phủ Tây Ban Nha cũng tuyên bố sẽ đình chỉ việc cấp ngân sách cho Catalan nếu chính quyền vùng vẫn xúc tiến cuộc trưng cầu ý dân.

Bất chấp các nỗ lực của giới cảnh sát Tây Ban Nga, người dân ở Catalan tuyên bố sẽ lập 2.315 trạm bỏ phiếu ở khắp vùng cho hơn 7.000 người tham gia bỏ phiếu.

Nông dân ở các vùng ngoại ô Catalan cũng đã lái hàng trăm máy kéo, cùng với các lá cờ riêng của Catalonia để vào thành phố, hưởng ứng cho cuộc trưng cầu dân ý vào ngày 1/10.

Thống đốc khu vực Catalan- ông Carles Puigdemont nói với đám đông gần 10.000 người Catalan tham gia ở một cuộc biểu tình lớn, cho rằng, ông tin Catalonia đang có những bước đi đầu tiên của một quốc gia có chủ quyền.

Ước tính có khoảng 8.000 - 10.000 người tập trung tại Magic Fountain trên đồi Montjuic - một trong những điểm tham quan nổi tiếng ở trung tâm Catalan để khẳng định tinh thần chiến đấu hòa bình vì độc lập.

Trong bài phát biểu, ông Puigdemont nói: "Hỡi những người bạn, để nắm chắc chiến thắng vào chủ nhật, chúng ta hãy mặc quần áo và rời khỏi nhà để chuẩn bị để thay đổi lịch sử."

"Tôi không tin rằng sẽ có ai sử dụng bạo lực hoặc sẽ muốn gây ra bạo lực để làm lu mờ hình ảnh của phong trào độc lập Catalan trong hòa bình" - Ông Puigdemont nói.

Catala lần đầu tiên được trao quyền tự chủ hạn chế chính thức vào đầu thế kỷ 20. Các cuộc bầu cử và hợp thức hóa chính quyền tự trị, Catalonia sau nhiều năm đã trở thành cộng đồng thịnh vượng và quan trọng bậc nhất cả nước, với trung tâm văn hóa, du lịch, kinh tế nổi tiếng Barcelona.

Xứ Catalan chiếm khoảng 16% dân số Tây Ban Nha, nhưng lại đứng đầu trong lĩnh vực sản xuất và tài chính của đất nước, khi nắm tới 20% sản lượng kinh tế.

Trong nhiều năm trở lại đây, các chính trị gia ủng hộ độc lập ở xứ này cho rằng, họ đang phải đóng góp quá nhiều tiền thuế cho Madrid. Tiền của Catalan được dùng trang trải cho những khu vực nghèo khổ, lười biếng, sống nhờ vào trợ cấp của Chính phủ một cách không hợp lý.

Catalonia đã tổ chức một cuộc trưng cầu mang tính biểu tượng vào năm 2014, trong đó 80% cử tri ủng hộ ly khai hoàn toàn. Còn cuộc trưng cầu ngày 1/10 được chính thức đưa ra bởi chính quyền và cơ quan Nghị viện của xứ Catalan.

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy tuyên bố phản đối mọi hành động gây ra sự chia cắt đất nước mà Catalan đang hướng đến khi gọi đây là "động thái không thể chấp nhận" và cam kết sẽ làm mọi thứ trong quyền lực của ông để ngăn chặn việc bỏ phiếu diễn ra.

Ông Rajoy viện dẫn Hiến pháp 1978 của Tây Ban Nha trong đó quy định rõ sự toàn vẹn và gắn kết các khu vực trên đất nước là bất biến, mọi cuộc trưng cầu ly khai đều không được cho phép.

Trong khi đó, với Liên minh châu Âu, nếu thừa nhận Catalonia độc lập sẽ tạo ra một tiền lệ cho các phong trào ly khai có ở khắp nơi trong các nước thành viên.

Catalonia sẽ là một tấm gương dân chủ để đạt mục tiêu ly khai ở một số nơi như: những người Flamand với cộng đồng Wallonie ở Bỉ, xứ Basque dính dáng tới cả Tây Ban Nha và Pháp, ở Anh thì có xứ Scotland, Bắc Ailen.