Vladimir Putin (R) shakes hands with Syrian President Bashar al-Assad
© Alexey Druzhinyn/Pool via European Pressphoto Agency
Cuộc chiến tranh Syria xảy ra với 2 tính chất: nội chiến và chống khủng bố quốc tế. Do đó, xuất hiện rất nhiều bên tham gia tạo ra 2 liên minh có thể kể ra đây. Cụ thể: Nga-Syria-Iran-Hezbollah và Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ-Saudi-Qatar-UAE-Jordan-Israel...

Điều đặc biệt là không giống như tình thế Liên Xô tại Afganixtan, tại Syria, ngoại trừ lực lượng khủng bố, Nga là người duy nhất có thể "ngồi nói chuyện phải trái" được với tất cả các bên tham gia...từ người tài trợ cho đến các proxy của họ.

Với chiến thuật uyển chuyển, đối ngoại quân sự độc đáo, Nga đã trở thành người chơi chính trên chiến trường Syria. Và đương nhiên, khi ở bất kỳ sân chơi nào, đã là người chơi chính thì không thắng lớn thì thắng nhỏ, tuyệt nhiên không bao giờ thất bại.

Trong những nguyên nhân chiến thắng của Nga phải kể đến đối sách khôn khéo của Nga với Thổ Nhĩ Kỳ và không chỉ với Thổ Nhĩ Kỳ mà cả với lực lượng proxy của các bên (phiến quân đối lập) đã tạo nên kết quả ngoạn mục như thế nào...

Xử lý tốt mối quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ

Tại Syria, Mỹ đang thực hiện "chiến tranh giá rẻ" nhưng không có lực lượng và yếu thế, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ vừa có lực lượng vừa có thế địa lý chiến lược, cho nên, Thổ Nhĩ Kỳ là đối tượng gây khó khăn và mất ổn định thường trực, lâu dài, nguy hiểm cho Syria hơn Mỹ.

Nhưng Thổ Nhĩ Kỳ lại mâu thuẫn lợi ích gay gắt với Mỹ tại Syria dù là đồng minh NATO. Vì thế, nếu chia xẻ lợi ích, tôn trọng lợi ích với Thổ Nhĩ Kỳ biến Thổ Nhĩ Kỳ thành đồng minh là coi như giải quyết cơ bản tình hình Syria theo một giải pháp chính trị hòa bình.

Đây là nhận thức rất quan trọng cho đối sách mang tầm chiến lược. Nga-Syria-Iran hiểu điều đó và sau khi chiến thắng tại Aleppo, họ đã triển khai kế hoạch ngoại giao với Thổ Nhĩ Kỳ.

Nga đã hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ trong vụ đảo chính hụt như thế nào, Nga-Syria chia xẻ lợi ích trong chiến dịch Thổ Nhĩ Kỳ triển khai tại Bắc Syria ra sao, Nga đã khai thác mâu thuẫn Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ trong vấn đề người Kurd như thế nào...

Chỉ biết rằng, kế hoạch, sách lược Nga đã thành công mỹ mãn. Tại Astana Mỹ cay cú, bất lực khi bị Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran loại ra khỏi Syria bằng thỏa thuận hình thành 4 "khu vực giảm leo thang".

Để có được "khu vực giảm leo thang" mà các bên lực lượng đối lập trong đó tuân thủ không hề đơn giản. Yếu tố tiên quyết, duy nhất chỉ có thể là họ phải yếu đi và đặc biệt bị cắt, ngăn chặn nguồn tài trợ đến từ nước ngoài. Ai làm được điều đó tốt hơn Nga-Syria? Chính là Thổ Nhĩ Kỳ.

Về ý nghĩa chính trị, thực chất khu vực "giảm leo thang" là khoanh vùng lực lượng đối lập, có sự giám sát của Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và cả Iran để chờ một giải pháp chính trị hòa bình sau khi kết thúc chiến tranh. Trên danh nghĩa nào đó, nó cũng được coi như là vùng ảnh hưởng của các bên tham gia.

Về ý nghĩa quân sự, việc hình thành "khu giảm leo thang" là đã "đóng băng" các nhóm vũ trang hoạt động trong khu vực này để tạo điều kiện cho SAA tập trung lực lượng tấn công vào quân khủng bố, IS.

Đương nhiên, Tổng thống Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ không phải tay vừa, ông ta nhiều lúc "co giản" để điều chỉnh Nga-Syria cho quyền lợi của mình, chẳng hạn, Thổ Nhĩ Kỳ đã im lặng khi bỏ qua HTS thay vì báo cho Nga biết khi HTS tập trung lực lượng đánh úp 29 cảnh sát Nga tại Bắc Hama...

Tuy nhiên, khách quan mà nói, việc Thổ Nhĩ Kỳ mâu thuẫn với Mỹ, là "đối tác" với Nga tại Syria, cùng thống nhất với Nga-Syria trên một số quan điểm tích cực đã là một nguyên nhân rất quan trọng cho chiến thắng của Nga tại Syria.

Tấn công và binh vận kết hợp nhuần nhuyễn

Có thể nói, Syria là một chiến trường mà quân đội Syria (SAA) và Nga phải đối đầu với rất nhiều lực lượng được sự hỗ trợ, nuôi dưỡng bởi nhiều thế lực bên ngoài. Do đó dùng biện pháp quân sự đơn thuần, đơn độc để "dẹp loạn" là rất khó thành công, nếu như không muốn nói là không khả thi.

Vì vậy, muốn thắng thì phải tấn công tổng lực trên 3 mũi: chính trị, quân sự và binh vận, trong đó binh vận là một mũi rất quan trọng, thường được vận dụng trong các cuộc "nội chiến", nó mang tính nghệ thuật mà sử dụng có hiệu quả thì đem lại thành công rất lớn.

Khi lực lượng mặt đất còn rệu rã, chưa được củng cố, xây dựng thì Nga-Syria buộc phải thực hiện chiến thuật "tấn công điểm", tức là chọn những khu vực tác chiến có tầm quan trọng de dọa nguy hiểm đến chính quyền Assad, dùng lực lượng chủ lực để đánh chiếm như khu vực biên giới Latakia, Palmyra, quanh Damascus...

Khi lực lượng được củng cố, xây dựng và phát triển thì Nga-Syria thực hiện chiến thuật "tấn công tổng lực", tức là thay vì phải cố gắng vượt qua hàng phòng ngự của kẻ thù thì tạo thế bao vây kết hợp binh vận để bức hàng.

Như vậy, nếu như chiến thuật "tấn công điểm" là để cứu nguy, giải vây cho Assad thì "tấn công tổng lực" là tấn công quân sự kết hợp với binh vận nhằm mục tiêu giải phóng và làm chủ lãnh thổ với tổn thất ít nhất.

Có 3 điểm mấu chốt:

Một là SAA bình tĩnh, không vội vàng, phát hiện điểm yếu của kẻ địch để hình thành thế trận bao vây, chắc chắn và chặt chẽ, hạn chế những bước đột phá có thể gây tổn thất lực lượng.

Hai là, sau khi hình thành thế trận bao vây, hay đưa kẻ địch vào "nồi hơi" một cách chắc chắn thì lực lượng VKS Nga và hỏa lực và không quân SAA tấn công mạnh mẽ. Đây là bước quyết định để khiến kẻ địch hoảng loạn và tuyệt vọng buộc chỉ huy địch lựa chọn...

Ba là bước cuối cùng giải quyết chiến dịch, đưa ra cho kẻ địch 2 tùy chọn bắt buộc: Đầu tiên - rời khỏi, có thể mang theo vũ khí hạng nhẹ đến Idlid. Thứ hai - Ở lại, hạ vũ khí để được tận dụng lợi thế của các ân xá của tổng thống Assad.

Nếu như "kế" là điều động địch...thì đây là kế hay nhất của Bộ chỉ huy Tham mưu Nga-Syria khi thực hiện tốt việc "điều động phiến quân ra khỏi khu vực tác chiến" để làm chủ khu vực với tổn thất ít nhất có thể.

Bằng cách này SAA đã giải phóng được rất nhiều làng mạc mà không phải công kích, đặc biệt có những vị trí rất quan trọng quanh Damascus, Homs Hama, lực lượng nổi dậy "bàn giao" để an toàn ra đi đến Idlid.

Những trận thắng như tại Aleppo, Bắc Hama và Đông Damascus gần đây đều mang dấu ấn chiến thuật 2 mũi giáp công này.

Có thể nói, Nga ở Syria thực hiện một đối sách chiến lược hết sức bài bản, có lang có lớp, chủ động sáng tạo, bình tĩnh, tự tin khi đang bước vào một vũng lầy Syria. Thật may mắn, họ đã không bị sa lầy, họ đã chiến thắng.