US soldiers in Afghanistan
© AP Photo/ Aaron Favil
Lính Mỹ ở Afghanistan
Gần một tháng sau vụ khủng bố kinh hoàng ngày 11/9 làm thay đổi cả nước Mỹ và lịch sử thế giới hiện đại, ngày 7/10/2001, Tổng thống Mỹ George W.Bush đã tuyên bố tấn công vào Afghanistan với lý do chế độ Taliban che giấu Bin Landen - nghi phạm chính của vụ 11/9.

Cuộc chiến Afghanistan đã tròn 16 năm và có lẽ ngồi tổng kết lại những gì đã và đang xảy ra tại xứ A-phú-hãn, không ai có thể ngờ người Mỹ phải ở lại Afghanistan lâu như vậy và không thể tin được người Mỹ lại thất bại đau đớn như vậy.

Có thể thấy rằng, Mỹ đã thất bại toàn diện trong cuộc chiến tại Afghanistan, từ chiến lược đến chiến thuật, từ quân sự đến chính trị. Đến lúc này thành quả duy nhất của Mỹ là giết được Bin Laden, nhưng lại gần như đánh mất đồng minh Pakistan sau sự kiện đó.


Nhận xét: Có rất nhiều điều đáng ngờ xung quanh các video Bin Laden trong thời gian về sau và vụ "giết Bin Laden" cuối cùng tại Pakistan. Có nhiều khả năng Bin Laden đã chết từ nhiều năm trước, Bin Laden trong các video sau đó chỉ là người đóng giả để duy trì con ngáo ộp dọa người dân. Và đến khi con ngáo ộp đó dùng nhiều quá hết tác dụng thì tổ chức một vụ "giết Bin Laden" hoành tráng cuối cùng cho mục đích tuyên truyền.


Nước Mỹ đã phải đổ gần 1.000 tỷ USD vào cuộc chiến tại Afghanistan, Washington phải đánh đổi tính mạng của gần 10.000 binh sĩ Mỹ cho cuộc chiến này, nhưng đổi lại là con số không tròn trĩnh, bởi cái giá mà Mỹ phải trả vẫn không ngừng tăng lên.

16 năm tiến hành cuộc chiến Afghanistan, Mỹ chỉ lật đổ được chính quyền Taliban mà không thể tiêu diệt Taliban. Thậm chí, bẽ bàng hơn là Washington còn phải kết nối với lực lượng bị Mỹ cho là khủng bố này để giúp mang hoà bình cho Afghanistan.

Rõ ràng, quân đội Mỹ đã không thể chiến thắng Taliban, mà ngược lại Mỹ còn phải nhờ tới kẻ thù đang chống lại mình ra tay giúp đỡ để không bị mất mặt trước đồng minh. Thất bại nào nặng nề hơn thế, cay đắng và bẽ bàng nào hơn thế!.

Mỹ đang thực hiện các hoạt động quân sự tại Afghanistan, vậy mà không chỉ những nhà hoạt động dân sự, mà cả giới chính trị tại Kabul đều cho rằng mọi sự hỗ trợ của Washington dành cho Kabul chỉ là nước đổ hang chuột.

Tướng Mirza Mohammed Yarmand, cựu Thứ trưởng Bộ Nội vụ Afghanistan khẳng định, nếu Washington không thay đổi thì sẽ không có hòa bình ở Afghanistan, bất kề số quân Mỹ gửi tới đây là bao nhiêu, theo Reuters.

16 năm Washington Mỹ đã cố gắng tạo dựng một chính quyền mới cho Afghanistan nhưng người Mỹ đã không thể xác lập được một bàn cờ chính trị tại xứ A-phú-hãn thời hậu Taliban, khi chính những quân cờ do Mỹ sắp đặt đã quay ra chống Mỹ.

Khi Tổng thống Trump đang hân hoan vì sức công phá ngoài mong đợi của "bom mẹ" được ném xuống Afghanistan để tiêu diệt IS tại chiến trường này thì cựu Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai đã tuyên bố "đứng lên chống lại Mỹ".

Cựu đồng minh của Mỹ cho biết lập trường "chống Mỹ" không khác gì lập trường mà ông ta từng chống lại Liên Xô và sau đó là chống lại chế độ Taliban - người Mỹ đã bị người đồng minh xem như kẻ thù của họ.

Khi nghe lời lên án của ông Karzai đối với Mỹ: "Tôi quyết định phải tìm mọi cách để đưa người Mỹ ra khỏi đất chúng tôi vì đã vi phạm chủ quyền quốc gia Afghanistan", có lẽ không ai không thể giật mình.

Người đã ra đi thì đầu không ngoảnh lại, còn người đang song hành cùng Mỹ trong cuộc chiến mà người Mỹ phải đánh đổi quá nhiều tiền bạc và xương máu để cho đồng minh được yên bình thì sao?

Ngày 5/10, trong một cuộc phỏng vấn của BBC nhân dịp tổng kết 16 năm cuộc chiến của Mỹ tại Afghanistan, Tổng thống Ashraf Ghani đã cho rằng hậu quả cuộc chiến này khiến cho việc lãnh đạo của ông trở thành công việc tồi tệ nhất quả đất.

Khi chiến lược mới của Washington về cuộc chiến tại Afghanistan được Tổng thống Trump công bố với cốt lõi là kết hợp các các biện pháp ngoại giao, kinh tế và quân sự, thì ông Ghani lại cho rằng chiến lược nên cung cấp giải pháp chính trị.

Nhà lãnh đạo đương thời của Afghanistan còn khẳng định giải pháp chính trị mới là điều mà nhân dân Afghanistan mong đợi để hy vọng cuộc chiến mà Mỹ tiến hành tại xứ A-phú-hãn mới có ngày kết thúc.

Khi quan điểm chiến lược mới của Mỹ được Tổng thống Trump tuyên bố là chuyển từ cách tiếp cận phụ thuộc yếu tố thời gian sang cách tiếp cận dựa trên điều kiện thực tế, Kabul lại cho rằng Washington không hiểu bản chất của cuộc xung đột.

Một chiến lược của Mỹ tại Afghanistan vừa mới được công bố mà đã thể hiện sự lệch pha quá lớn như vậy giữa Washington và Kabul, điều đó lại báo trước những thất bại tiếp theo không thể tránh khỏi của người Mỹ.

Theo giới phân tích, khi Washington thay đổi quan điểm và cách tiếp cận qua chiến lược mới là thể hiện ý đồ muốn chiếm đóng lâu dài Afghanistan, song Tổng thống Ghani lại cho rằng quân Mỹ chỉ nên ở lại Afghanistan khoảng 3-4 năm nữa thôi.

Như vậy, cho đến giờ phút này, ngồi tổng kết lại được - mất của Mỹ trong cuộc chiến tại Afghanistan cho thấy, Washington đã mất quá nhiều mà được chẳng bao nhiêu. Cay đắng hơn là những thất bại lại vẫn đang chờ đợi người Mỹ ở phía trước.