Thủ tướng Lebanon Hariri (trái) và ông chủ của hắn, thái tử Ả rập Xê út Mohammad bin Salman
"Dựa trên tình hình ở Cộng hòa Lebanon, vương quốc yêu cầu các công dân đang cư trú và đang trên đường đến Lebanon, hãy rời quốc gia này sớm nhất có thể" - SPA viết.
Kêu gọi dời khỏi Lebanon đang khiến dư luận lo ngại về một cuộc xung đột giữa hai quốc gia.
Nguy cơ xung đột bùng nổ khi một quan chức hàng đầu Chính phủ Lebanon cho hay nước này đang có kế hoạch sẽ phối hợp với láng giềng nhằm đảm bảo việc hồi hương cho cựu Thủ tướng Lebanon Saad al-Hariri mà họ cho là Arabia Saudi đang giam giữ.
Ông Hariri đã bất ngờ từ chức Thủ tướng Lebanon vào ngày 4/11 trong một tuyên bố phát đi từ Saudi Arabia. Trong tuyên bố của mình, Thủ tướng Lebanon cáo buộc Iran và nhóm Hezbollah gieo rắc bạo lực ở các nước Arabia. Ông Hariri cũng lo ngại khả năng mình bị ám sát.
Cha của ông al-Hariri, cố Thủ tướng Rafik al-Hariri, bị ám sát năm 2005. Đây cũng là lý do từ chức mà ông al-Hariri đưa ra hôm 4-11 vì lo ngại sẽ gặp tình cảnh tương tự.
Tuyên bố này là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy sự ủng hộ của người đứng đầu nhà nước Lebanon với Arabia Saudi về sự nguy hiểm của Iran và nhóm Hezbollah.
Ngược lại, chính phủ Lebanon tố Arabia Saudi giam giữ ông Hariri và buộc Thủ tướng Lebanon phải từ chức.
Cựu Thủ tướng Lebanon Saad al-Hariri là một người Hồi giáo dòng Sunni và là đồng minh của Arabia Saudi. Việc ông tuyên bố từ chức Thủ tướng Lebanon khi đang thăm Arabia Saudi càng là bằng chứng cho thấy ông Hariri đang bị kìm kẹp trong một cuộc tranh giành quyền lực giữa Arabia và Iran khiến ông buộc phải từ chức.
Một quan chức hàng đầu của chính phủ Lebanon hôm 9/11 cáo buộc Arabia Saudi "cầm giữ Thủ tướng Saad al-Hariri" kể từ khi ông tuyên bố từ chức cách đây 5 ngày.
Nguồn tin thứ hai tiết lộ với Reuters rằng Arabia Saudi đề nghị ông al-Hariri từ chức, sau đó quản thúc vị trí Thủ tướng Lebanon tại gia.
Trong khi đó, nguồn tin thứ ba khẳng định ông al-Hariri đang bị Arabia Saudi kiểm soát và hạn chế đi lại. Tuy nhiên, Riyadh bác bỏ những thông tin này.
Lebanon đang yêu cầu các chính phủ nước ngoài và Ả Rập gây áp lực để Riyadh "thả Thủ tướng Saad al-Hariri".
Một quan chức hàng đầu của chính phủ Lebanon nói: "Cầm giữ Thủ tướng al-Hariri ở Riyadh là một cuộc tấn công vào chủ quyền của Lebanon. Chúng tôi sẽ làm việc với các chính phủ nước ngoài để đưa ông ấy trở về Beirut".
Quan chức này cũng nhấn mạnh ông al-Hariri vẫn là thủ tướng của Lebanon cho tới khi ông trở về nước để giải thích với Tổng thống Michel Aoun lý do từ chức.
Ông Hariri, 47 tuổi, từng giữ chức Thủ tướng Lebanon trong nhiệm kỳ đầu tiên từ năm 2009-2011. Ông tái đắc cử vị trí này vào tháng 12/2016. Ngày 3/11 vừa qua, ông Hariri đã đến thủ đô Riyadh của Saudi Arabia và sau đó không quay trở về Lebanon. Đến ngày 4/11, ông Hariri đã từ chức Thủ tướng Lebanon.
Tờ Asharq al-Awsat của Saudi Arabia ngày 5/11 đưa tin các cơ quan tình báo phương Tây đã cảnh báo ông Hariri về một âm mưu ám sát ông. Theo tờ báo này, Thủ tướng Lebanon đã nhận được những lời cảnh báo của phương Tây về một âm mưu ám sát đã được chuẩn bị nhằm vào ông, song không cho biết chi tiết.
Lebanon hiện đang rơi vào khủng hoảng chính trị nghiêm trọng khi đất nước bị chia rẽ thành hai nhóm ủng hộ một là Arabia Saudi (phe Thủ tướng Lebanon) và một là Iran (phe Tổng thống Lebanon - Michel Aoun là đồng minh của phong trào Hezbollah theo dòng Shiite).
Nhóm vũ trang Hezbollah và Iran từ lâu đã có tầm ảnh hưởng nhất định trong chính trị Lebanon. Điều đó là cái gai trong mắt Arabia Saudi.
Cuộc khủng hoảng hiện nay đã đẩy Lebanon về chiến tuyến của một cuộc tranh đua giành ảnh hưởng khu vực giữa Saudi Arabia theo dòng Hồi giáo Sunni và Iran theo dòng Hồi giáo Shiite vốn đã làm chao đảo các nước như Syria, Iraq, Yemen và Bahrain.
Tương lai của cuộc khủng hoảng tương tự lại tái diễn ở Lebanon.
Tình hình rối ren ở Arabia Saudi
Đáng chú ý hơn, sự việc ông Hariri mất tích ở Arabia Saudi cũng trùng lặp với thời điểm quốc gia Hồi giáo này tiến hành mạnh tay trong cuộc chiến chống tham nhũng.
Nhà phân tích tình báo kỳ cựu John Kiriakou nhận định trên chương trình Loud & Clear Monday của Đài phát thanh Sputnik: "Chúng ta đang có cái mà nhiều người gọi là 'một cuộc chính biến nhẹ' tại Saudi Arabia".
Tổng cộng đã có 11 hoàng tử và 38 vị quan chức bị bắt giữ tại khách sạn Ritz Carlton ở thủ đô Riyadh vào cuối tuần qua, trong khuôn khổ chiến dịch chống tham nhũng.
Tờ báo lớn tại Lebanon ngày 6/11 đã đưa bài viết về Hariri lên trang nhất, với hình ảnh lớn của ông và dòng chú thích "Con tin". Ông Nakhal giải thích: "Chúng tôi không biết chuyện gì xảy ra, chúng tôi cũng không biết ông ấy ở đâu, và có nhiều tin đồn cho rằng ông có thể bị bắt giữ cùng với một số hoàng tử Saudi".
Ngày 5/11, truyền thông Saudi Arabia đưa tin Hoàng tử Mansour bin Muqrin đã thiệt mạng trong một vụ rơi trực thăng ở gần biên giới Yemen.
Ngay sau hôm xảy ra tai nạn, Saudi còn chứng kiến thêm cái chết của một thành viên hoàng gia - Hoàng tử Abdul Aziz bin Fahd. Là con trai út của Quốc vương Fahd, Hoàng tử Aziz được cho là thiệt mạng trong một vụ đấu súng với cảnh sát khi họ đang tìm cách bắt giữ ông này.
Cảnh sát xác định Hoàng tử Abdul Aziz có dính líu vào thương vụ làm ăn của công ty TNHH Saudi Oger thuộc quyền sở hữu của gia đình cựu Thủ tướng Lebanon Saad al-Hariri đã ngừng hoạt động từ hè năm nay.
Giới quan sát chú ý tới chuỗi sự kiện này là một cách mà để Thái tử Mohammed bin Salman củng cố quyền lực trong khi đổ lỗi cho đối thủ Iran và nhóm khủng bố Hezbollah.
"Tôi cũng muốn nói thêm là Thái tử Salman đã mời Tổng thống Palestine tới thăm và thảo luận về các vấn đề của Palestine. Điều này cho thấy chắc chắn Thái tử đang muốn củng cố quyền lực của mình", bà Nakhal nói.
Nhà phân tích này giải thích: "Cùng lúc hãy nghĩ về việc đang xảy ra tại Syria. Cuộc chiến đang thay đổi theo chiều hướng mới. Cụ thể, chúng ta đang nói tới tình huống mà phong trào Hezbollah đang củng cố sức mạnh và giành được thêm sự ủng hộ".
Phe nổi dậy Houthi tại Yemen đã bắn các tên lửa đạn đạo vào thủ đô Riyadh vào cuối tuần qua, tuy nhiên đã bị hệ thống phòng không nước này bắn chặn. Trong một động thái đáp trả, liên minh Saudi đã phóng 29 quả tên lửa nhằm vào Sana vào tối 5/11.
Người phát ngôn của liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen tuyên bố trên truyền hình quốc gia vào 4/11:"Hành động khiêu khích chống lại Riyadh chứng minh có sự tham gia của một trong những quốc gia khủng bố ủng hộ phiến quân Houthi".
Bruce Reidel - Giám đốc Dự án Tình báo thuộc Viện Brookings - nhận xét: "Đây là thời kỳ hỗn loạn nhất trong lịch sử Saudi Arabia suốt nửa thế kỷ qua".
Hiện không có một ai khẳng định tình hình ổn định tại Saudi Arabia: "Vương quốc đang đứng giữa ngã tư. Kinh tế đi xuống vì giá dầu thấp, tình hình ở Yemen ở thế đầm lầy, chính sách cô lập Qatar thất bại, sức ảnh hưởng ngày càng lớn của Iran tại Lebanon, Syria và Iraq, và khả năng của nhân vật kế vị còn là một dấu hỏi lớn.
Nhận xét Độc giả
Bản tin Email