Thủ lĩnh của 4 nhóm khủng bố Hồi giáo ly khai tại miền nam Philippines đã tuyên bố trung thành với Abu Bakr al-Baghdadi - tên cầm đầu nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS), trong một đoạn video được đăng trên một số trang diễn đàn Hồi giáo từ đầu tháng 1.2016, theo Rappler.com.
Các nhóm này từ lâu tuyên bố sử dụng bạo lực với mục đích tôn giáo và đã từng riêng lẻ lên tiếng ủng hộ quân khủng bố IS. Theo Rappler.com, mới đây, các nhóm phiến quân Philippines cho biết đã thiết lập được liên hệ với IS. Lá cờ đen của IS cũng đã được các tay súng sử dụng trong vòng ít nhất 4 năm nay.
Tuy nhiên, chính quyền Philippines thì cho rằng những nhóm phiến quân này chỉ dùng các tuyên bố tôn giáo để che đậy các hành động phạm tội, trong đó có cả bắt cóc tống tiền, đồng thời phủ nhận mối liên hiện của các nhóm này với khủng bố IS.
Vùng đảo phía nam Philippines gần biên giới với Malaysia từ lâu là hang ổ của các nhóm Hồi giáo li khai đấu tranh vũ trang đòi độc lập. Kể từ 1 năm nay, có nguồn tin nói ng nơi đây xuất hiện thành viên của khủng bố Trung Đông, tuy nhiên việc này khó có thể được kiểm chứng do tình hình xung đột triền miên.
Tham gia "mở chi nhánh" của IS tại Philippines còn có nhóm phiến quân Abu Sayyaf khét tiếng, đóng quân tại đảo Jolo và Basilan. Trong đoạn băng có cảnh Isnilon Hapilon, thủ lĩnh Abu Sayyaf, hành quân cùng với chỉ huy của những nhóm vũ trang khác dưới lá cờ đen của IS.
Từ vài thập niên qua, Isnilon Hapilon cùng đồng bọn đã từng tổ chức nhiều vụ tấn công khủng bố, chặt đầu và bắt cóc trong khu vực. Trước đây vào tháng 7.2014, Isnilon Hapilon đã tuyên bố theo phe IS trong một đoan video đăng trên YouTube. Mỹ cũng treo mức thưởng 5 triệu USD cho ai bắt được Hapilon.
Một nhóm vũ trang khác, Ansa al-Khilafah, có 10 thành viên bị quân lính Philippines tiêu diệt ngày 26.11.2015 trong một đợt truy quét trên đảo Mindanao.
Trong quá khứ, các nhóm vũ trang tại miền nam Philippines đã từng cho đăng nhiều đoạn video tuyên truyền trên mạng. Vào tháng 11.2015, các tay súng đã dọa sẽ tấn công hội nghị Diễn đàn Hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Manila từ 18-19.11. Tuy nhiên, không có vụ khủng bố nào xảy ra.
Một đoạn video đáng chú ý khác được đăng hồi tháng 12.2015, quay cảnh tập luyện bao gồm bắn súng, đu dây và vượt chướng ngại vật, của quân "khủng bố" không rõ thuộc nhóm nào tại một "trại tập huấn bí mật". Trong đó, các tay súng che mặt vận đồ đen trên nền cờ đen, giống như của IS, tự xưng là "quân lính của Nhà nước hồi giáo tại Philippines", theo trang web The Long War Journal.
Tuy nhiên, Cesar Garcia, cố vấn về an ninh quốc gia, nói "IS không có trại tập huấn tại Philippines".
Việc hợp nhất các nhóm vũ trang Hồi giáo li khai tại miền nam Philippines dưới trướng của IS được xem là sẽ đặt ra thách thức lớn "chưa từng có" cho chính quyền Manila, theo Rohan Gunaratna, chuyên gia về chủ nghĩa khủng bố tại Trung tâm Nghiên cứu Bạo lực Chính trị và Khủng bố của Singapore.
"Với việc thành lập "nhà nước vệ tinh" của IS tại Philippines, ảnh hưởng của nhóm khủng bố này sẽ lan rộng ra khắp miền nam Philippines và Malaysia", Gunaratna cho biết.
Nhận xét: Chúng ta nên nhớ kẻ giúp xây dựng, tài trợ, ủng hộ cho tổ chức khủng bố IS là chính phủ các nước phương Tây, đứng đầu là Hoa Kỳ. Có nhiều khả năng Hoa Kỳ cho rằng căng thẳng ở Biển Đông chưa đủ để gây rối loạn tại biên giới phía nam Trung Quốc nên phải lôi thêm quân át chủ bài khủng bố ra. Tất nhiên, đối với Philippines, một nước được coi là đồng minh, thì thái độ của Hoa Kỳ là "sống chết mặc bay".