drone RQ-4Global Hawk
© Erik Hildebrandt / Northrop Grumman / Reuters
RQ-4 Global Hawk
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres ngày 20/6 kêu gọi kiềm chế tối đa sau vụ Iran bắn hạ máy bay không người lái của Mỹ tại Eo biển Hormuz cùng ngày. Phát biểu với báo giới, người phát ngôn của Tổng Thư ký, ông Stephane Dujarric cho biết: "Tổng Thư ký rất quan ngại về diễn biến mới nhất này. Điều quan trọng là tất cả các bên cần thể hiện sự kiềm chế tối đa và tránh mọi hành động có thể làm nóng tình hình."

Theo người phát ngôn, Tổng Thư ký Guterres cảnh báo nên tránh mọi leo thang căng thẳng, đồng thời nhấn mạnh rằng thế giới không thể chịu đựng một cuộc xung đột lớn trong khu vực này.

Trước đó, hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran tuyên bố Lực lượng Vệ binh Cách mạng nước này đã bắn hạ một máy bay do thám không người lái RQ-4 Global Hawk của Mỹ, khi máy bay di chuyển vào không phận của Iran gần khu vực Kouhmobarak ở miền Nam. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ Bill Urban cho rằng chiếc máy bay do thám BAMS-D đã bị hệ thống tên lửa đất đối không của Iran "vô cớ bắn hạ khi đang di chuyển trên khu vực không phận quốc tế."

Trong một diễn biến mới nhất, cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif đã công bố bằng chứng để khẳng định máy bay của Mỹ đã "vi phạm không phận Iran."

Theo ông Zarif, máy bay không người lái trên "đã bị bắn hạ tại vị trí 25 độ 59 phút 43 giây Bắc - 57 độ 02 phút 25 giây Đông," gần Kouh-e Mobarak. Ông khẳng định: "Chúng tôi đã tìm thấy các mảnh vỡ của máy bay do thám quân sự Mỹ bên trong lãnh hải của chúng tôi khi máy bay bị bắn hạ."

Trước đó, trong một dòng trạng thái trên mạng Twitter, ông Zarif cho biết Iran sẽ đề nghị Liên hợp quốc điều tra để chứng tỏ rằng máy bay trên đã đi vào không phận Iran và "Mỹ đã nói dối."

Cùng ngày, Lầu Năm Góc cũng công bố một hình ảnh cho thấy đường bay của máy bay bị bắn hạ, song không có giải thích chi tiết về hình ảnh này.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm nhẹ vụ việc khi cho rằng có thể đây chỉ là sự hiểu lầm, "khó tin rằng việc này là có chủ ý," và "mọi chuyện sẽ khác biệt lớn" nếu máy bay trên có người lái. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo: "Sẽ không tha thứ cho việc này."

Trong khi đó, một số nghị sĩ Cộng hòa cấp cao tại Hạ viện Mỹ, trong đó có lãnh đạo đảng này Kevin McCarthy, cho rằng Mỹ cần có "phản ứng thận trọng" với Iran.

Tin tức về vụ bắn hạ máy bay như "đổ thêm dầu vào lửa" trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Iran và Mỹ, bắt nguồn từ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump đơn phương rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran được ký kết giữa Tehran với nhóm P5+1 (Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức) hồi năm 2015 và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào quốc gia Hồi giáo.

Lo ngại về một cuộc đối đầu quân sự giữa hai nước đã gia tăng sau khi Mỹ cáo buộc Iran đứng sau các sự cố xảy ra với hai tàu chở dầu của Na Uy và Nhật Bản ở khu vực Vịnh Oman hôm 13/6 vừa qua. Trong khi đó, phía Tehran kịch liệt bác bỏ mọi sự liên quan. Mỹ cũng đã thông báo điều thêm 1.000 quân tới Trung Đông nhằm gây sức ép đối với Iran.