Erdogan and NATO symbol
Kịch bản Thổ Nhĩ Kỳ rời NATO đang đến rất gần khi Mỹ và phương Tây ngày càng thể hiện quan điểm đối lập với quốc gia này.

Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng xa rời phương Tây

Tờ Sputnik của Nga ngày 26/12 dẫn lời nhà báo Thomas Guchker đưa bình luận trên tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) về mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây.

Theo tác giải bài báo, sau thời gian căng thẳng với Nga, Thổ Nhĩ Kỳ lại một lần nữa có sự gần gũi hơn về mặt chính trị, quân sự và kinh tế với Nga và xa rời phương Tây.

"Nếu Moskva thuyết phục được Ankara rời khỏi NATO, đó sẽ là thành công lớn nhất của chính quyền tổng thống Vladimir Putin", bài báo nhận xét.

Nhà báo Thomas Guchker nhận định, trong tuần này, Ngoại trưởng 3 nước Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký một thỏa thuận thừa nhận thực tế là ở Syria không thể đạt được "giải pháp bằng quân sự". Cùng với đó, Thổ Nhĩ Kỳ có thể ngồi vào bàn đàm phán vì đã "từ bỏ tham vọng của mình" ở Syria.


Nhận xét: Xem thêm:

FAZ dẫn chứng, trong một thời gian dài, ông Erdogan tìm kiếm mối quan hệ gần gũi hơn với Tổng thống Putin.

Cụ thể, vào tháng 6, nhà lãnh đạo Ankara đã chính thức lên tiếng xin lỗi về vụ máy bay Nga bị bắn rơi. Sau cuộc đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan đã chuyển hướng từ phương Tây sang phương Đông, chỉ trích khối NATO.

"Ankara đã bày tỏ quan tâm tới các hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga, và Matxcơva, đến lượt mình, đã hủy bỏ lệnh cấm vận hàng hóa và mở cửa trở lại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ cho khách du lịch Nga", FAZ bình luận.

Hồi tháng 10, Moskva và Ankara đã thông báo về các hoạt động trở lại của đường ống dẫn khí đốt "Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ". Thậm chí ông Erdogan còn nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên gắn kết "cố định" vào EU mà hợp tác với Trung Quốc và Nga.

"Như vậy, với ông Putin mọi việc đều trôi chảy như mỡ. Sau khi chinh phục Crimea Nga đã một lần nữa trở thành ông chủ ở Biển Đen, còn Thổ Nhĩ Kỳ có nhiệm vụ bảo vệ con đường ra Biển Địa Trung Hải.

Nếu Moskva thuyết phục được Ankara rút khỏi NATO, thì đó sẽ là thành công lớn hơn cả ở Ukraine và Syria. Đối với Phương Tây và NATO, sự kiện phát triển theo chiều hướng này là "đáng báo động", Frankfurter Allgmeine nhấn mạnh.

Trước đó, tờ The Washington Post (WP) đưa ra nhận định, cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Nga tại Moskva là tin không hay dành cho hầu hết các đại diện ngoại giao Mỹ.

"Việc tham gia vào bộ ba của những nước tham gia tiến trình hòa bình ở Syria, Ankara cho Washington thấy mình đang quay sang phía Moskva", tờ báo bình luận.

Theo WP, vụ giết đại sứ Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ có ý định chia rẽ Moskva và Ankara, nhưng hành vi tội ác này, ngược lại, thúc đẩy nhanh việc tái lập quan hệ giữa hai nước.

Tuy nhiên, liên minh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ không phải là một bất ngờ đối với các nhà phân tích. Theo một cựu thành viên của Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, hiện đang hợp tác với Quỹ bảo vệ Dân chủ Ike Erdemir, Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đã có một thời gian dài chuẩn bị cho việc hợp tác chặt chẽ hơn.

"Erdogan tin rằng tại Trung Đông hành động có giá trị hơn lời nói, và ông nhận ra rằng không thể dựa vào Washington", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Bộ mặt thật của Mỹ và phương Tây

Những đồn đoán về việc Thổ Nhĩ Kỳ rời khỏi NATO không phải đến thời điểm này mới được nhắc đến. Thực tế sau khi cuộc đảo chính nổ ra tại Ankara hồi tháng 7 năm nay, mối quan hệ giữa chính quyền của tổng thống Erdogan với Mỹ và phương Tây đã xấu đi rất nhiều.

Thay vì giúp đỡ Thổ Nhĩ Kỳ khôi phục lại tình hình đất nước, Washington và châu Âu đã quay lưng, bộc lộ rõ bản chất.

Cụ thể, tổng thống Erdogan cũng lên tiếng cáo buộc giáo sĩ Gulen đứng đằng sau âm mưu đảo chính của một nhóm quân đội trong nước hôm 15/7. Đồng thời nhà lãnh đạo Ankara đã yêu cầu Mỹ sớm dẫn độ ông Gulen về nước.

Tuy nhiên, Nhà Trắng đã bác bỏ những ám chỉ trước đó rằng Mỹ dính líu vào âm mưu đảo chính bất thành tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Cavsoglu ngay sau đó, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho rằng "những ám chỉ hay tuyên bố hay công khai về bất kỳ vai trò của Mỹ trong cuộc đảo chính thất bại đều hoàn toàn sai và có hại cho quan hệ song phương".

Thậm chí, ông Kerry còn đưa ra đề nghị Ankara cung cấp các chứng cứ để Mỹ tiến hành các hoạt động hỗ trợ.

Sau đó khi mối quan hệ giữa 2 bên không thể cứu vãn được, Mỹ đã quyết định rút vũ khí hạt nhân khỏi Thổ Nhĩ Kỳ và đưa sang Rumani coi như một động thái đáp trả những cáo buộc của chính quyền Erdogan.

Mối quan hệ giữa Đức và Thổ Nhĩ Kỳ cũng thực sự nguội lạnh sau cuộc đảo chính bất thành của một nhóm quân đội trong nước.

Giới chức Berlin nhận định, Ankara có mối liên hệ chặt chẽ và tích cực hỗ trợ các tổ chức khủng bố Hồi giáo. Đây là lần đầu tiên chính phủ Đức chính thức bày tỏ về mối quan hệ trực tiếp giữa tổng thống Erdogan với một tổ chức bị EU xếp là tổ chức khủng bố từ năm 2003. Cũng theo thông tin nêu trên, chính phủ Đức cho tới nay vẫn thể hiện quan điểm dè dặt đối với các vấn đề của Thổ Nhĩ Kỳ.

Báo Le Monde của Pháp đưa ra nhận định, thái độ lạnh nhạt của EU trước một số yêu cầu của Thổ Nhĩ Kỳ khiến cho cả lãnh đạo và người dân quốc gia này bày tỏ nghi ngờ chính sách của EU.

"EU đang lung lay quan điểm khi các chính trị gia đặt ra câu hỏi: Liệu châu Âu có hình dung được rằng Thổ Nhĩ Kỳ và cả khu vực, trong đó có cả lục địa châu Âu, sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn nếu như cuộc chính biến đó thành công? Ngoài ra, EU đang còn nhờ cậy Thổ Nhĩ Kỳ với một vấn đề không hề dễ dàng: Triển khai thỏa thuận ký kết hồi tháng 3 vừa qua về người di cư", tờ báo nhận định.

Trong một diễn biến có liên quan, ngày 24/11, nghị viện châu Âu đã thông qua một quyết định về việc ngừng quá trình đàm phán gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ sau những động thái thanh lọc bộ máy công quyền "không thích hợp" của Ankara.

Ông Jean Claude Juncker, Chủ tịch Ủy ban châu Âu cũng cảnh báo rằng, Ankara không nên xem thường diễn biến mới do điều này có ảnh hưởng lớn tới việc các nước thành viên EU có chấp nhận Thổ Nhĩ Kỳ hay không.

Trước những động thái trên của EU, tổng thống Erdogan đã vô cùng bức xúc đồng thời lên tiếng chỉ trích rằng, EU không có quyền dạy Ankara cách chống khủng bố.

"Chính phủ và quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ có thể kéo dài tình trạng khẩn cấp quốc gia, đó là tùy thuộc vào chúng tôi. Nghị viện EU có kiểm soát đất nước hay chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ không? Hãy biết giới hạn của mình. Kêu gọi chống khủng bố với một quốc gia chống khủng bố mỗi ngày không khác nào bảo họ dừng việc này mãi mãi. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục tự làm theo ý mình bất chấp EU có nói gì", ông Erdogan nhấn mạnh.