
© AP/Andrew Harnik
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 25/5 đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia với lý do căng thẳng với Iran, và gạt hết mọi lời phản đối của Quốc hội để hoàn tất thương vụ mua bán vũ khí trị giá 8 tỷ USD với Arab Saudi, UAE và Jordan.
Chính quyền Tổng thống Trump đã thông báo cho các ủy ban của Quốc hội
Mỹ rằng họ sẽ tiếp tục thực hiện 22 thương vụ quốc phòng với Arab Saudi, UAE và Jordan, khiến cho giới lập pháp nước này hết sức phẫn nộ. Đây là một tiền lệ chưa từng có, bởi từ trước đến nay Quốc hội Mỹ luôn có quyền quyết định các thương vụ mua bán vũ khí lớn.
Các thành viên của Quốc hội trước đó đã ra sức ngăn chặn thương vụ bán các trang thiết bị quốc phòng cho Arab Saudi và UAE trong suốt nhiều tháng liền, do phẫn nộ trước con số thương vong từ các chiến dịch mà liên minh do Arab Saudi dẫn đầu thực hiện ở Yemen, cùng các vấn đề liên quan tới nhân quyền, như vụ việc nhà báo Jamal Khashoggi bị ám sát bên trong tòa lãnh sự của Arab Saudi ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Hồi đầu tuần này, giới lập pháp cùng các cố vấn trong Quốc hội đã cảnh báo rằng ông Trump - vốn khó chịu với việc Quốc hội ngăn chặn các thỏa thuận bán vũ khí, trong đó có thương vụ bán nhiều trái bom cho Arab Saudi - đang tính toán về việc sử dụng một lỗ hổng trong đạo luật kiểm soát vũ trang để tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Nhận xét: Viễn cảnh Mỹ và Trung Quốc bắt tay để cạnh tranh trên tinh thần cùng phát triển nghe có vẻ hợp lý, nhưng là điều không thể xảy ra, bởi vì cách phát triển của Mỹ là bóc lột, vắt kiệt đối tác bằng những cơ chế kinh tế do họ hoàn toàn kiểm soát. Mô hình kinh tế ấy không thể cho phép một đối thủ bình đẳng như Trung Quốc vì Mỹ sẽ thua trắng nếu cạnh tranh bình đẳng. Do vậy, cuộc chiến thương mại này là nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng để cứu vãn cái không thể cứu vãn nổi là mô hình phát triển cũ của Đế chế Hoa Kỳ.