Ngày 6/6/2019, tờ báo điện tử "The Online Citizen" của Singapore đã đăng bài của tác giả Brad Bowyer nêu quan điểm đối với vụ đương kim Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long phát biểu không chuẩn về vấn đề Khmer Đỏ và vai trò của Việt Nam tại Campuchia vào năm 1979 và thập niên 1980.

Trong bài viết bằng tiếng Anh này, tác giả Brad Bowyer đã dẫn lại các phát ngôn của ông Lý ở diễn đàn Shangri-La cũng như trên tài khoản mạng xã hội Facebook của vị lãnh đạo này.

Brad Bowyer cũng phản ánh lại các phản ứng gay gắt từ chính giới và học giả Campuchia trước các phát ngôn của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long.

Dưới đây là bản dịch phần tác giả Brad Bowyer thừa nhận sự thiếu nhạy cảm của Thủ tướng Lý Hiển Long và sai lầm của Singapore trong quá khứ (tác giả này viết từ góc độ của một người Singapore):

RT ngày 5/6 đưa tin, ngân hàng Deutsche của Đức đã tịch thu 20 tấn vàng của Venezuela và đang sử dụng chúng làm tài sản thế chấp. Theo thỏa thuận đã ký kết giữa hai bên hồi đầu năm 2016, Venezuela vay số tiền mặt trị giá 750 triệu USD từ ngân hàng Deutsche Bank và dùng 20 tấn vàng thế chấp.

Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin giấu tên cho hay, thỏa thuận ban đầu dự kiến hết hạn vào năm 2021, nhưng đã được thanh lý sớm hơn vì Caracas đã nhiều lần không thanh toán lãi suất. Một số nguồn tin khác cho biết, ngân hàng của Đức đã quyết định chấm dứt hợp đồng sau khi Venezuela không thanh toán các khoản vay hồi đầu năm nay.

Trên thực tế, dưới sức ép của Mỹ, Venezuela cũng không thể rút vàng dự trữ tại các ngân hàng ở châu Âu về nước.

Để thoát khỏi khó khăn trong chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc tăng cường hợp tác kinh tế với Nga, vốn cũng đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ.

Chiến tranh thương mại với Mỹ kéo Trung Quốc lại gần Nga

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Sputnik, ông Sun Zhangzhi, Giám đốc Viện Nga, Đông Âu và Trung Á, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã phát biểu rằng, chiến tranh thương mại Trung-Mỹ sẽ mang đến những cơ hội mới cho cả Nga và Trung Quốc.

Theo ông, cả hai quốc gia đều chịu áp lực trừng phạt từ Hoa Kỳ. Trong điều kiện như vậy, hai nước nên kết hợp nỗ lực của mình và phát triển hợp tác kinh tế và thương mại.

"Đừng nói là chúng tôi đã không cảnh báo các vị" - cụm từ này xuất hiện trong bài báo gần đây trên tờ "Nhân Dân nhật báo" về phản ứng có thể có từ phía Trung Quốc đối với sự tấn công thuế quan của Hoa Kỳ.

Không chỉ trích nhau nặng nề, không tìm cách lôi kéo đồng minh và đối tác, Mỹ và Trung Quốc chỉ tái xác nhận lập trường về vấn đề an ninh tại Đối thoại Shangri-La 2019.

Sau bài phát biểu của quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan tại phiên họp toàn thể đầu tiên ở Shangri-La ngày 1-6, phóng viên và giới phân tích mơ hồ đoán giọng điệu của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa ở diễn văn ngày 2-6 cũng sẽ tương tự.

Kiên quyết nhưng mềm mỏng

Tại khách sạn Shangri-La ở Singapore sáng 2-6, các nhà báo dường như tác nghiệp dễ thở hơn so với trước đó một ngày. Họ đã "hớ" khi cố gắng truyền tải nội dung ông Shanahan nói hôm 1-6, rồi cuối cùng nhận ra gần như 100% bài diễn văn của quyền bộ trưởng Mỹ giống với thông điệp đăng trên trang web Bộ Quốc phòng nước này ngày 31-5. Vì vậy, số đông nhà báo nửa đoán được giọng điệu của ông Ngụy trong ngày hôm sau, nửa không tìm thấy nhiều điểm mới như kỳ vọng.

Ngày 30-5-2019 đánh dấu ngày thành lập Hiệp định thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA). Với AfCFTA, hơn 20 quốc gia châu Phi sẽ tham gia khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, ít nhất là trên giấy tờ.

Một tháng trước, quốc gia thành viên thứ 22 của Liên minh châu Phi (AU) đã phê chuẩn hiệp định, do đó mở đường cho việc thành lập AfCFTA. Trước đó, Hội nghị thượng đỉnh AU ở Kigali đã ra quyết định rằng một thỏa thuận như vậy là cần thiết. Quốc gia thứ 22 đó, Cộng hòa Dân chủ Arập Sahrawi, có thể được coi là một điềm tốt cho sự ra đời khu thương mại tự do lớn này. Với chưa đầy 1 triệu cư dân và chỉ mới xuất hiện từ năm 1974, CH Arập Sahrawi có lẽ là cái tên mà hầu như người dân các châu lục khác không hề biết đến, và ngay cả nhiều người châu Phi cũng chưa bao giờ nghe nói. Nhưng đến giờ, đất nước lạ lẫm và non trẻ này, nằm giữa Sahara và Đại Tây Dương, có thể được nhắc đến nhiều hơn vì chữ ký quan trọng của họ đã đánh dấu sự khởi đầu mới mẻ cho sự kiện nền thương mại nội địa châu Phi cuối cùng đã kết nối trong một thị trường chung.

Khó khăn và thách thức

Người đứng đầu Hiệp hội doanh nghiệp Đức-châu Phi, ông Christoph Kannengiesser, rất quan tâm theo dõi các tiến triển về thương mại của châu Phi. Ông cho rằng, hầu hết tất cả các quốc gia thành viên AU đã ký vào thỏa thuận và đều bày tỏ rằng thương mại tự do sẽ giúp họ phát triển. Tuy nhiên, người châu Phi không nên vội vã và nên đảm bảo quan hệ thương mại của họ phát triển bền vững. Ông Kannengiesser cũng lưu ý rằng thị trường châu Âu hợp nhất không phải được hình thành chỉ sau một đêm mà cả một quá trình dài, trong khi các hiệp định thương mại tự do khác như NAFTA hay TTIP vẫn còn gây tranh cãi về người thắng - kẻ thua. "Những tranh cãi như vậy có thể kích hoạt xung đột dẫn đến tranh đua bảo vệ lợi ích quốc gia", ông Kannengiesser nói.

Thủ tướng Mahathir Mohamad của Malaysia ngày 30/5 lên tiếng ca ngợi Huawei, tỏ ý phớt lờ chiến dịch toàn cầu của Mỹ kêu gọi chống lại hãng công nghệ Trung Quốc này. Malaysia sẽ sử dụng thiết bị Huawei "nhiều nhất có thể" vì công nghệ của Huawei "tiên tiến hơn nhiều so với công nghệ Mỹ" - hãng tin Bloomberg dẫn lời nhà lãnh đạo 93 tuổi tại một diễn đàn ở Tokyo, Nhật Bản.

Mới đây, Mỹ đưa Huawei vào một danh sách cấm nhằm không cho phép công ty này mua công nghệ và linh kiện Mỹ, với lý do thiết bị Huawei đặt ra nguy cơ an ninh quốc gia và có thể tạo điều kiện cho hoạt động nghe lén của Trung Quốc.

Phát biểu của ông Mahathir làm gia tăng những dấu hiệu cho thấy nỗ lực của Mỹ trong việc tập hợp đồng minh chống lại Huawei có thể không thành công đối với một số quốc gia, nhất là những nước ưu tiên việc phát triển mạng 5G. Thiết bị 5G là thế mạnh hàng đầu của Huawei - công ty toàn cầu nhất của Trung Quốc và đại diện cho sức mạnh công nghệ đang lên của nước này.

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc, việc Mỹ đưa Huawei vào danh sách cấm cũng đặt ra sức ép đối với các nhà mạng viễn thông trên thế giới về việc có giữ mối quan hệ với công ty này hay không.

Lãnh đạo Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ nghi ngờ rằng, Nga đang âm tiến hành thử hạt nhân bất chấp lệnh cấm. Tuyên bố trên được Trung tướng Robert P. Ashley, lãnh đạo tình báo quân đội Mỹ đưa ra khi phát biểu tại một diễn đàn kiểm soát vũ khí tại Viện Hudson: "Mỹ tin rằng Nga có thể không tuân thủ lệnh cấm thử hạt nhân theo cách phù hợp với tiêu chuẩn".

Tướng Ashley nhấn mạnh: "Chúng tôi tin rằng họ có khả năng để tiến hành các thử nghiệm hạt nhân cấp thấp vượt quá giới hạn năng suất bằng không được thiết lập trong CTBT".

Dù chính phủ Nga chưa chính thức có phản ứng với tuyên bố của tướng Mỹ, nhưng người đứng đầu Ủy ban Quốc phòng Duma Quốc gia Nga, Vladimir Shamanov, nói rằng những cáo buộc của ông Ashley không thể vô trách nhiệm hơn.

"Các thử nghiệm hạt nhân không thể được thực hiện bí mật. Những loại tuyên bố trên phản ánh rằng tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ đang giảm xuống một cách có hệ thống", ông Shamanov nhấn mạnh.

Từ khi nhậm chức nhiệm kỳ 4 (18-3-2018) đến nay, Tổng thống V. Putin đã khéo léo chèo lái nước Nga "lách qua" những "khe cửa hẹp" để giữ ổn định nền kinh tế và từng bước thích nghi được với các lệnh trừng phạt, cô lập của Mỹ/phương Tây.

Ổn định trong đối nội

Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ 4 (18-3-2018), Tổng thống Nga V. Putin đã đạt được không ít những bước tiến trong phát triển kinh tế và ổn định chính trị nội bộ, cụ thể:

Thứ nhất, tập trung hoàn thiện bộ máy nhà nước. Chỉ 2 tháng sau cuộc bầu cử, Chính phủ Nga nhiệm kỳ mới (2018-2024) đã được thông qua với thành phần cơ bản ổn định, trong đó có 8/10 Phó Thủ tướng và 1/2 số Bộ trưởng đã có mặt trong nhiệm kỳ trước. Đây chính là yếu tố giúp chính quyền của ông V. Putin nhanh chóng đi vào hoạt động trơn tru và hiệu quả. Tuy nhiên, từ cuối năm 2018 đến nay, Tổng thống Putin đã thay thế 15 thống đốc các tỉnh do uy tín thấp để đảm bảo quyền lực của chính quyền Trung ương và chuẩn bị cho các cuộc bầu cử thống đốc vào tháng 9-2019.

Taliban và các nhóm chính trị đối lập ở Afghanistan đã có một bước tiến dài trong tiến trình hòa bình ở quốc gia này khi đàm phán trên đất Nga. Phát biểu với báo giới sau cuộc đàm phán diễn ra tại thủ đô Moscow của Nga, người phát ngôn của Taliban Mohammad Sohail Shaheen cho biết đã có nhiều tiến bộ với nhóm chính trị gia đối lập tại quốc gia Trung Đông này.

Ông Shaheen cho rằng đây là một cuộc đàm phán thành công, đồng thời bày tỏ hy vọng những tiến bộ này sẽ tiếp tục trong tương lai.

"Taliban hy vọng các tiến bộ này sẽ là tiền đề để thảo luận về đề xuất ngừng bắn giữa các nhóm, thúc đẩy tiến trình hòa bình, hòa giải tại quốc gia của chúng tôi" - ông Shaheen nhận định.

Tuy nhiên, phía Taliban cũng nhắc lại các luận điểm của nhóm vũ trang này với phía Mỹ: "Taliban đạt được tiến bộ với các nhóm chính trị khác, nhưng không phải tiến bộ với Mỹ. Các lực lượng nước ngoài cần phải rút khỏi Afghanistan để tạo điều kiện cho việc thiết lập hòa bình".

Sau khi Tổng thống Iran Hassan Rouhani đánh tín hiệu rằng có thể sẽ tổ chức đàm phán với Mỹ nếu các đòn trừng phạt nhằm vào họ được gỡ bỏ, hôm 30/5, lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei khẳng định chắc nịch: Iran không đàm phán với Mỹ.

Washington năm ngoái đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân mà họ ký kết với Tehan trong năm 2015, từ đó gia tăng sức ép bằng các đòn cấm vận đối với nền kinh tế Iran, cắt giảm hoàn toàn lượng dầu thô nhập từ nước này. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên án thỏa thuận được ký dưới thời người tiền nhiệm Barack Obama, cho rằng đây là thỏa thuận đầy lỗ hổng vì không có giá trị vĩnh viễn và không bao phủ chương trình tên lửa đạn đạo hay vai trò của Iran ở Trung Đông.

Hôm đầu tuần này, ông Trump nói rằng Mỹ hy vọng Iran sẽ trở lại bàn đàm phán để đạt thỏa thuận hạt nhân mới: "Tôi thực sự tin rằng Iran muốn đạt một thỏa thuận... và tôi nghĩ đó là điều có thể xảy ra".

Đáp lại "hy vọng" của ông Trump, lãnh đạo tối cao Khamenei khẳng định chắc nịch trên website của ông: "Chúng tôi đã từng nói trước đó rằng sẽ không đàm phán với Mỹ, bởi đàm phán không có lợi mà chỉ gây hại". Ông cho rằng Iran không có vấn đề gì khi đàm phán với châu Âu và các nước khác, nhưng thêm rằng: "Chúng tôi sẽ không đàm phán về các giá trị cốt lõi của cuộc cách mạng (Hồi giáo Iran). Chúng tôi sẽ không đàm phán về khả năng quân sự của chúng tôi".